NL EN
DONEER NU!

Kennisplatform Preventie stuurt Hermans rapport over commerciële determinanten van gezondheid

5 november 2026

Het Kennisplatform Preventie heeft minister Sophie Hermans (VWS) recent het rapport ‘Commerciële determinanten van gezondheid: kennis over gezondheidsbeleid en commercie’ aangeboden. Daarin wordt beschreven hoe commerciële belangen en bedrijfsactiviteiten de volksgezondheid beïnvloeden. Ook bevat het rapport een kennisagenda. Hermans heeft het rapport inmiddels naar de Tweede Kamer gezonden.

De belangrijkste boodschap van het rapport is, dat gezondheidsbeleid zich niet alleen moet richten op het gedrag van individuele burgers, maar ook op de economische en commerciële omstandigheden die ongezond gedrag stimuleren.

Commerciële determinanten van gezondheid zijn onder meer reclame, productontwikkeling, prijsbeleid, distributie, lobbyactiviteiten en financiering van wetenschappelijk onderzoek. Deze activiteiten kunnen zowel positieve als negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid. Het rapport verwijst naar een schatting van de Wereldgezondheidsorganisatie dat ongeveer 25% van de sterfte in Europa samenhangt met commerciële determinanten van gezondheid.

Volgens het rapport beschikken commerciële ondernemingen vaak over aanzienlijke economische macht, terwijl de verantwoordelijkheid voor bescherming van de volksgezondheid over verschillende ministeries en bestuurslagen is verdeeld. Burgers worden vaak zelf verantwoordelijk gehouden voor gezonde keuzes, terwijl zij weinig invloed hebben op de commerciële omgeving waarin die keuzes worden gemaakt.

Het Kennisplatform Preventie doet 10 aanbevelingen, zoals:
• Meer aandacht voor commerciële beïnvloeding: onderzoek niet alleen schadelijke producten, zoals alcohol en tabak, maar ook marketing, lobby, wetenschapsfinanciering en bedrijfsstrategieën.
• Sterkere overheidsregulering: onderzoek hoe de overheid als marktmeester economische prikkels kan veranderen, zodat gezonde producten en bedrijfspraktijken worden bevorderd.
• Tegenmacht organiseren: versterk de mogelijkheden om publieke gezondheidsbelangen te beschermen tegenover machtige commerciële sectoren.
• Betrek volksgezondheid structureel bij belastingbeleid, economische regelgeving, ruimtelijke ordening en andere beleidsterreinen.
• Betere kennis en samenwerking: investeer in onderzoek, gegevensverzameling en samenwerking tussen ministeries, wetenschappers, gemeenten en GGD'en.

Het Kennisplatform benadrukt dat aanvullend onderzoek belangrijk is, maar dat de overheid niet hoeft te wachten met maatregelen waarover al voldoende kennis beschikbaar is.

Voor het Nederlandse alcoholbeleid is vooral van belang dat het rapport expliciet aandacht vraagt voor de invloed van de alcoholindustrie op gezondheidsbeleid. Daarbij gaat het niet uitsluitend om alcoholreclame, maar ook om politieke lobby, beïnvloeding van wetenschappelijk onderzoek en economische prikkels die alcoholconsumptie kunnen bevorderen. Het rapport biedt daarmee een wetenschappelijke onderbouwing voor een bredere benadering van alcoholbeleid, waarin naast voorlichting ook regelgeving, marktordening en commerciële beïnvloeding worden onderzocht.

Bron: tweedekamer.nl.

commercile-determinanten-van-gezondheid-kennis-over-gezondheidsbeleid-en-commercie.pdfcommercile-determinanten-van-gezondheid-kennis-over-gezondheidsbeleid-en-commercie.pdf (2,93 MB)

Laatste nieuws

THEMA'S

Lokaal beleid

Nationaal beleid

Europees beleid

Alcoholmarketing

Feiten en cijfers

Alcohol & Zwangerschap

Alcohol & Jongeren

Alcohol & Kanker

Alcohol & Hersenen

Blurring

Alcohol & Lever

AGENDA

CONTACT

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl