NL EN
DONEER NU!

Kritiek op EU Safe Hearts Plan

19 december 2025

Medio december 2025 heeft de Commissie het Safe Hearts Plan gepresenteerd — het eerste EU-brede plan voor cardiovasculaire gezondheid. Het maakt deel uit van de European Health Union en heeft als doelstelling het verminderen van hart- en vaatziekten als onderdeel van het beleid rond niet-overdraagbare ziekten.

Hart- en vaatziekten behoren tot de belangrijkste doodsoorzaken in de Europese Unie. Ze eisen jaarlijks ongeveer 1,7 miljoen levens en leiden veel tot invaliditeit, vroegtijdige pensionering en economische verliezen (meer dan €282 miljard per jaar). De Europese Commissie zet daarom in op preventie, vroege opsporing/screening, betere behandeling, zorg en revalidatie.

Het plan probeert ook gezondheidsverschillen tussen EU-landen te verkleinen en nodigt lidstaten uit stappen te zetten in nationale plannen.

Het Safe Hearts Plan erkent de rol van alcoholgebruik bij de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. De Commissie maakt zich met name zorgen over het alcoholgebruik door minderjarigen en binge drinking vanaf jonge leeftijd. Het rapport wijst in dat kader vooral op de zoete (alcoholhoudende) drankjes die bijzonder aantrekkelijk zijn voor jongeren. De Commissie prijst vervolgens de initiatieven in diverse EU-lidstaten die het prijsinstrument inzetten om het consumentengedrag te beïnvloeden en zegt ook toe lidstaten die alcoholvrije dranken willen belasten te steunen.

Zelf komt de Commissie niet met concrete maatregelen om het alcoholgebruik te verminderen. Daarop is inmiddels van diverse zijden, bijvoorbeeld van de World Heart Federation en de Association of European Cancer Leagues, kritiek gekomen.

Het European Heart Network verwoordde het in een position paper als volgt: "De EU moet de focus verleggen van schadebeperking naar een duidelijke aanpak voor alcoholpreventie, waarbij bewustwording, regelgeving en fiscale maatregelen worden gecombineerd."

De European Public Health Alliance (EPHA) vindt het ontbreken van concrete maatregelen tegen alcoholgebruik ook een opvallende tekortkoming van het plan. Deze omissie laat - volgens de EPHA – zien dat er een zorgwekkende terugval is van de ambities die ooit werden nagestreefd in Europe’s Beating Cancer Plan. Zij wijt die terugval aan commerciële druk. Het Safe Hearts Plan is in de visie van EPHA voor wat betreft alcoholbeleid een gemiste kans.

Bronnen: europa.eu, world-heart-federation.org, cancer.eu, eurohealthnet.eu, epha.org en ehnheart.org.

safe-hearts-plan.pdfsafe-hearts-plan.pdf (448 kB)

Laatste nieuws

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl