Lokaal alcoholbeleid

Effectief lokaal alcoholbeleid levert zowel gezondheidswinst als economische winst op. Het kenmerkt zich door een samenhangend geheel van maatregelen en interventies op het terrein van volksgezondheid en veiligheid. Een strategisch alcoholbeleid is gebouwd op interventies die gedurende een langere tijd worden uitgevoerd. Lokaal alcoholbeleid beoogt primair de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik te voorkomen, die niet alleen de gezondheid van een individu betreffen maar ook de veiligheid en de openbare orde binnen een gemeente. Het gaat bij alcoholbeleid om een combinatie van veiligheids- en gezondheidsdoelstellingen. Daarom is een integrale benadering vanuit verschillende beleidsdisciplines binnen de gemeente essentieel voor het voeren van effectief alcoholbeleid. Veelbelovende alcoholprojecten in Nederland geven inmiddels invulling aan een combinatie van beide beleidsterreinen.

Drie beleidspijlers
Een effectief universeel lokaal alcoholbeleid kent drie pijlers:
1. Educatie en bewustwording
2. Regelgeving
3. Handhaving
Hoe effectief de pijler regelgeving wetenschappelijk gezien ook is, het is vrijwel onmogelijk de pijler regelgeving lokaal goed in te zetten zonder hulp van de pijler educatie en bewustwording en van de pijler handhaving. Een regel zonder voldoende handhaving is een loze regel. Handhaving is essentieel om de regelgeving effectief te maken. Hetzelfde geldt voor educatie. Het minder beschikbaar maken van alcohol is op zichzelf vaak niet populair onder het grote publiek en onder alcoholverstrekkers. Educatie en bewustwording (onder meer via de media) is dan vooral ook nodig om draagvlak te creëren voor de te nemen maatregelen. De uitleg dat regels niet bedoeld zijn om het ondernemers, verenigingen of ouders lastig te maken, maar dat regelgeving nodig is ter bescherming van de volksgezondheid en veiligheid is heel belangrijk. Bewustwording van de risico’s van alcoholgebruik zal bijdragen aan draagvlak voor beleid en regelgeving onder stakeholders.
Het omgekeerde geldt echter ook: aandacht voor educatie en bewustwording zonder duidelijke regels en toezicht op deze regels is zinloos. Zo is educatie in de vorm van voorlichting niet voldoende om schadelijk drinkgedrag effectief te veranderen en dat geldt des te meer voor de nog niet volwassen jonge drinker.

Meer aandacht en ondersteuning
De aandacht voor lokaal alcoholbeleid is sterk toegenomen sinds het begin van deze eeuw. Mede door de toegenomen jeugdproblematiek zagen steeds meer gemeenten zich genoodzaakt een adequaat lokaal alcoholbeleid te voeren. De wijziging van de Drank- en Horecawet met ingang van 1 januari 2013 heeft de gemeentelijke taken en bevoegdheden op dit terrein aanzienlijk uitgebreid.
Uiteraard is kennis van effectief lokaal alcoholbeleid en ervaring met het uitvoeren hiervan van groot belang. STAP ondersteunt gemeenten vanuit haar ervaring bij het ontwikkelen en evalueren van lokaal beleid. De website www.alcoholbeleid.nl geeft informatie over de functie van STAP en de actuele ontwikkelingen op het gebied van lokaal alcoholbeleid. Neemt u gerust een kijkje en bij vragen kunt u altijd contact opnemen met de afdeling lokaal alcoholbeleid.

Recent nieuws

In Rijssen-Holten verdeeldheid over drank- en horecaverordening (15 mei 2013)
Bestuursorgaan mag meteen exploitatievergunning tijdelijk intrekken (2 mei 2013)
Nijmeegse schoolfeesten mogelijk 100% alcoholvrij (26 april 2013)
FoodValley regio: ruim 100 controles, 27 overtredingen (25 april 2013)
Hilversumse horeca moet betalen voor veiligheidsmaatregelen (24 april 2013)
Gemeente Amsterdam ontmoedigt alcoholgebruik op Koninginnedag (24 april 2013)
Den Helder en Texel samen verder met toezicht Drank- en Horecawet (23 april 2013)
Alcoholpas voor jongeren in Heerenveen (19 april 2013)
Rechter acht sluiting café na vechtpartij rechtmatig (18 april 2013)
Hilversum centrumgemeente handhaving Drank- en Horecawet (15 april 2013)
Haarlemse handhavers in burger gaan verder (11 april 2013)
Factsheet alcoholverstrekking tijdens evenementen (11 april 2013)
Rechter: 'Sluiting bar door burgemeester Den Helder terecht' (9 april 2013)
Actie '30 dagen zonder alcohol' succesvol (8 april 2013)
Weststellingwerf maakt met supermarkten afspraken over mystery-shop onderzoeken (4 april 2013)
Burgemeester Urk wil meer controle bars op industrieterrein (4 april 2013)
EO over illegale bars op Urk (3 april 2013)
Zeeuws-Vlaamse gemeenten zetten in op terugdringen alcoholgebruik (30 maart 2013)
Marketingdeskundige Moers staat achter plannen om stunten met bier te verbieden (28 maart 2013)
Dordrecht wil grens aan alcoholaanbiedingen (27 maart 2013)
Alcoholgebruik jongeren één van de veiligheidsprioriteiten van gemeenten (26 maart 2013)
Verantwoord vooruit: nieuw Utrechts convenant sport en alcohol (21 maart 2013)
Regionale aanpak toezicht in FrisValley (20 maart 2013)
B&W Eindhoven wil supermarkten belonen voor drankbeleid (18 maart 2013)
VNG past Modelbepalingen Drank- en Horecawet aan (18 maart 2013)
6% ondernemers heeft controleur Drank- en Horecawet over de vloer gehad (18 maart 2013)
Brummen stelt paal en perk aan happy hours (16 maart 2013)
Alle risicoduels van FC Utrecht voortaan zonder alcohol (15 maart 2013)
Proef met vrije openingstijden in Apeldoorn (11 maart 2013)
Utrecht wil strenger toezicht op alcoholverkoop aan jongeren (8 maart 2013)
Handhavingsactie illegale horeca Dinkelland (27 februari 2013)
Gemeenten moeten binnen 6 maanden preventie- en handhavingsplan vaststellen (25 februari 2013)
College Hilversum drinkt maand geen alcohol (20 februari 2013)
Grote verschillen in leges voor horeca-vergunningen (20 februari 2013)
Renswoude en Veenendaal gaan samenwerken bij toezicht en handhaving (19 februari 2013)
40 dagen zonder alcohol in Best (13 februari 2013)
47 gemeentelijke toezichthouders DHW geslaagd (12 februari 2013)
Brabant controleert jongeren nauwelijks op alcohol (11 februari 2013)
Burgemeester Horst aan de Maas wil geen korting op bier (10 februari 2013)
BOA's FrisValley zijn klaar voor toezichtsrol Drank- en Horecawet (8 februari 2013)
Drooglegging Amsterdam op Koninginnedag? (7 februari 2013)
Ook gemeenten in Alblasserwaard en Vijfheerenlanden trekken samen op in alcoholbeleid (7 februari 2013)
Staatssecretaris Martin van Rijn beantwoordt vragen over Rotterdamse aanpak middelengebruik (6 februari 2013)
Intergemeentelijke samenwerking Drank- en Horecawet (6 februari 2013)
Wetsvoorstel Voordewind geft raad belangrijke taak (5 februari 2013)
Dalfsen, Ommen en Hardenberg samen Fris over Drank (4 februari 2013)
Raad Eindhoven steunt plan tegengaan stuntprijzen niet (31 januari 2013)
Staatssecretaris Martin van Rijn beantwoordt vragen over DHW-toezicht (31 januari 2013)
Collectieve horecaontzegging Venray (29 januari 2013)
Jongerenraad Roosendaal geeft advies over nieuwe Drank- en Horecawet (25 januari 2013)
Amsterdam past three-strikes-out principe toe op de horeca (22 januari 2013)
In Schiedam worden overlastgevers horeca aangepakt (20 januari 2013)
Online register Svh Verklaring Sociale Hygiëne operationeel (18 januari 2013)
Breda: extra horecacontroles (17 januari 2013)
Lekker Friz stopt (17 januari 2013)
Noord-Holland pakt alcohol- en drugsmisbruik onder jongeren regionaal aan (15 januari 2013)
Bergen leeft nieuwe horecaregels strikt na (11 januari 2013)
Burgemeesters in Twente nu nog terughoudend (10 januari 2013)
Eindhoven wil supermarkten verbieden te stunten met alcohol (10 januari 2013)
'Think before you drink' op TV bij Omroep Brabant (9 januari 2013)
Zeeuwse gemeenten samen in alcoholbeleid (8 januari 2013)
Onderzoek BHBW: ruim helft gemeenten niet klaar (4 januari 2013)
ChristenUnie: handhaaf Drank- en Horecawet (31 december 2012)
KHN uit zorgen bij VNG over handhaving Drank- en Horecawet (28 december 2012)
Rotterdam pakt gebruik onder leerlingen VSO aan (20 december 2012)
Amsterdam gaat gebruik maken van bevoegdheid uit DHW om alcoholverkoop tijdelijk te verbieden (14 december 2012)
Concept-regeling aanvraagformulieren nieuwe Drank- en Horecawet (11 december 2012)
Horeca boos over plan subsidie Zwartewaterland voor Keet de Kolk (6 december 2012)
Blaasactie voor uitgaande jongeren in het centrum van Krommenie (5 december 2012)
Alcoholproject Zuid-Holland-Zuid gaat door (23 november 2012)
Makro in Best moet verkoop sterke drank staken (22 november 2012)
Amsterdam: alcoholgebruik belangrijkste reden voor doorverwijzing leerlingen (22 november 2012)
Horeca Interventie Team in Hilversum (22 november 2012)
Café Zeist dicht i.v.m. "slecht levensgedrag" (22 november 2012)
Rotterdams convenant stopt prijsacties en happy hours (21 november 2012)
Gemeente Beek: toezicht horeca succes (21 november 2012)
Betere naleving Drank- en Horecawet in de regio Nijmegen (16 november 2012)
Emmen strenger met horecavergunningen (15 november 2012)
Massale actie Groningen tegen comazuipende jongeren (15 november 2012)
BEL-gemeenten dringen alcoholgebruik op straat terug (8 november 2012)
Ootmarsum: geen pardon voor alcoholmisbruik minderjarigen op Koale Karmis (7 november 2012)
Naleving verbod alcoholverkoop minderjarigen in Heerecenveen onder de maat (2 november 2012)
Grote belangstelling gemeenten voor nieuwe mogelijkheden alcoholbeleid (20 oktober 2012)
Nieuwe Drank- en Horecawet en ouders centraal in FrisValley 2.0 (26 oktober 2012)
Lelystad sluit twee cafés voorgoed (26 oktober 2012)
Gemeente Den Helder waarschuwt De Bunker (24 oktober 2012)
Texel geeft boete aan supermarkten en snackbar (23 oktober 2012)
Katwijk verscherpt controle horeca (22 oktober 2012)
Amsterdam kiest voor kleinere Koninginnedag (10 oktober 2012)
Jong Ferweradiel komt moeilijker aan alcohol (3 oktober 2012)
Minder jeugdigen in Texelse horeca (25 september 2012)
STAP pleit voor strenge aanpak drinkende jeugd (21 september 2012)
Themadeel alcohol Handreiking Gezonde Gemeente aangepast! (19 september 2012)
Zorgen om zuipkaart (18 september 2012)
Verbod op alcohol dreigt bij FC Utrecht na rellen (18 september 2012)
Nieuwe Drank- en Horecawet wekt veel interesse bij gemeenten (14 september 2012)
Zuipketen in regio Hollands Midden aangepakt (14 september 2012)
Rotterdam start experiment met vroege voorlichting alcohol en drugs (5 september 2012)
Handreiking Drank- en Horecawet voor gemeenten verschenen (13 augustus 2012)
Horecabedrijven in Kapelle mogen zelf toezicht houden (8 augustus 2012)
Lelystad verbiedt 10 bier voor 10 euro (8 augustus 2012)
Mag gemeente staand drinken op terras verbieden? (25 juli 2012)
Ook VNG presenteert modelverordening Drank- en Horecawet(11 juli 2012)
Gemeenten niet klaar voor Drank- en Horecawet (28 juni 2012)
Amsterdam wil helemaal af van bierfiets (20 juni 2012)
Nieuwe Modelverordening Drank- en Horecawet verschenen (4 juni 2012)
Horecainspectie ziet Urk als opgegeven gebied (15 mei 2012)
Makro in Best moet stoppen met verkoop sterke drank (14 mei 2012)
Minder incidenten en ambulanceritten in Amsterdam (1 mei 2012)
Supers Nijmegen geen alcohol in glas (25 april 2012)
Amsterdam stelt strenge eisen alcoholverkoop Koninginnedag (23 april 2012)
Rotterdam wil alcoholgrens naar 18 jaar (24 maart 2012)
Burgemeester sluit café op grond van APV (28 februari 2012)
G4 in actie tegen drankmisbruik? (15 februari 2012)
Amsterdam gaat minder, maar wel strénger controleren (23 december 2011)
Gemeenten nog niet klaar voor Drank- en Horecawet (5 december 2011)
ITJ adviseert gemeenten en rijksoverheid over alcoholbeleid (24 november 2011)
Nijkerk eerste gemeente van Nederland met alcoholvrije scholen (11 november 2011)
Alcoholincidenten leiden tot nieuwe opzet Koninginnedag Amsterdam (3 november 2011)
Alle VO Scholen in de gemeente Nijkerk alcoholvrij (4 oktober 2011)
Camera signaleert te ruime openingstijden: burgemeester sluit café (30 augustus 2011)
'Comazuiper moet zelf ambulance betalen' (4 juli 2011)
'Klant dronk gevoerd: café dicht' (25 juni 2011)
Minder alcoholgerelateerde vernielingen in Rijnmond (22 juni 2011)
Jeugdketen Heeg hoeven geen vergunning (25 mei 2011]
Rechters over handhaving drankketen (19 mei 2011)
Project Westfrisland genomineerd voor Veiligheid Award (12 mei 2011)
Vlieland stopt met goedkope bieruurtjes (27 april 2011)
Donner antwoordt op Kamervragen over regels alcoholverkoop op Koninginnedag Amsterdam (27 april 2011)
Minder alcohol op koninginnedag in Amsterdam (21 april 2011)
Zeeuws onderzoek naar draagvlak normen alcoholgebruik door jongeren (12 apr 2011)
Boete of kanskaart voor jongeren die zich misdragen (11 apr 2011)
Gemeente kan gebruik alcohol en soft drugs niet verbieden (7 apr 2011)
Gemeente Achtkarspelen staat drankkeet onder voorwaarden toe (7 apr 2011)
Proef in Amsterdam met nazorg voor jongeren die zijn opgenomen wegens alcoholmisbruik (26 mrt 2011)
Horeca gruwt van plan Van der Laan (22 mrt 2011)
Amsterdam onderzoekt 24 uurs horeca (19 mrt 2011)
Campagne Fris over Drank scoort goed onder Hardenbergse ouders (7 mrt 2011)
Sport en drank zijn met elkaar getrouwd (11 jan 2011)
Meiden drinken gratis (22 dec 2010)
Naleving van leeftijdsgrenzen bij alcoholverstrekking de afgelopen twee jaar onder de maat
(16 dec 2010)
Barneveld verbiedt alcoholreclame langs sportveld (14 dec 2010)
Reclameborden voor bier weg om sportveld (15 nov 2010)
Slijterijen beperken beschikbaarheid van alcohol voor jongeren met nieuw leeftijdscontrolesysteem (22 okt 2010)
In veel cafes schenkt men bij dronkenschap door (21 okt 2010)
Alcoholverbod tot 18 jaar in drie grote steden (9 feb 2010)
Kroegen West-Friesland eerder dicht(9 dec 2009)
Om middernacht kroegdeur dicht (29 aug 2009)
Meeste gemeenten voor hogere leeftijd alcoholverkoop (28 jul 2009)
'Verkoop van bier alleen via slijter' (7 jul 2009)
Geen alcohol meer op Haagse scholen (18 jun 2009)
'Leeftijdsgrens bier naar 18' (2 nov 2009)
Bolkenstein roept gemeenten op sluitingstijden horeca te vervroegen (29 jan 2009)

Factsheets

Keten en hokken(10 jul 2009)
Sluitingstijdenbeleid (27 jun 2008)
Doorschenken in de Nederlandse Horeca (19 dec 2008)

Links

www.alcoholbeleid.nl
www.voorkom.nl
www.pratdrenthe.nl