NL EN
Steun het werk van STAP!

Nationaal beleid

Op deze themapagina kunt u meer vinden over het nationale alcoholbeleid.

Doelen, doelgroepen en beleidsinstrumenten

De overheid zet zich in voor het tegengaan van schadelijk alcoholgebruik in onze samenleving. Het doel hiervan is dat:
- jongeren niet voor hun 18e jaar beginnen met drinken;
- mensen ouder dan 18 jaar verantwoord drinken;
- minder mensen geestelijk of lichamelijk afhankelijk worden van alcohol;
- de gevolgen van alcoholmisbruik worden teruggedrongen (zoals overlast op straat of agressie in de gezinssituatie of verkeersongelukken).

Zes soorten beleidsinstrumenten worden ingezet:
1. Drank- en Horecawet
2. Regulering van de alcoholreclame en -marketing
3. Straffen voor rijden onder invloed
4. Accijnsheffing
5. Voorlichting en preventie
6. Behandeling

Een belangrijk uitgangspunt van het Nederlandse alcoholbeleid is, dat slechts een evenwichtig en samenhangend pakket van maatregelen als doeltreffend wordt gezien.

In 1986 verscheen het eerste samenhangende beleidsdocument, getiteld Alcohol en samenleving". Het meest recente alcoholbeleidsdocument is van 17 november 2007. Het was een gezamenlijke zogenaamde Hoofdlijnenbrief van de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en voor Jeugd en Gezin. Het document is in de Tweede Kamer besproken in december 2007.

Alcohol en Samenleving (14,4 MB)

Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid (69,2 kB)

-

1. Drank- en Horecawet

Algemene uitgangspunten Drank- en Horecawet
De Drank- en Horecawet (aanvaard in 1964, in werking getreden in 1967) is een formele wet die de verkoop van alcoholhoudende dranken reguleert. De wet valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Volgens de Drank- en Horecawet mogen zwak-alcoholhoudende dranken (gedistilleerde drank met minder dan 15% alcohol, wijn en bier) alleen verkocht worden in levensmiddelenwinkels en slijterijen. De verkoop van sterke drank (gedistilleerde drank met een alcoholgehalte van 15% of meer) is voorbehouden aan slijterijen.
Verkoop van alcoholhoudende dranken voor gebruik ter plaatse is alleen toegestaan in horecabedrijven. De burgemeester kan voor evenementen een ontheffing verlenen. Met zo'n ontheffing mag ook buiten een horecabedrijf zwak-alcoholhoudende drank geschonken worden.

De gemeenten verlenen de vergunningen aan slijterijen en horecabedrijven. De vergunningvoorwaarden zijn vrij streng.
Ten eerste worden eisen gesteld aan de ondernemer en andere leidinggevenden, zoals bedrijfsleiders en beheerders. Zij mogen de laatste vijf jaar geen ernstige misdaden hebben begaan of meermalen veroordeeld zijn voor minder ernstige misdrijven, bijvoorbeeld rijden onder invloed. Bovendien moeten zij in het bezit zijn van een Verklaring Sociale Hygiëne. Meestal wordt daartoe de cursus Sociale Hygiëne gevolgd. Daarin wordt aandacht besteed aan verantwoord verstrekken. De ondernemer en de andere leidinggevenden moeten tenminste 21 jaar oud zijn.
Ten tweede worden eisen gesteld aan de horecagelegenheid en de slijterij (het pand). De minimumoppervlakte van een slijtlokaliteit is 15 m2; een horecalokaliteit is 35 m2. Een horecagelegenheid of slijterij kan alleen gevestigd worden in een gebouw of onderdeel zijn van een ander gebouw. Het is niet toegestaan om een horecalokaliteit tevens te gebruiken als slijtlokaliteit.
Slijterijen mogen ook niet in directe verbinding staan met een gewone levensmiddelenwinkel. Daar moet een sluisje tussen. Alcoholhoudende dranken mogen niet in kiosken worden verkocht.

Al vanaf de inwerkingtreding van de Drank- en Horecawet in 1967 kent de Drank- en Horecawet leeftijdsgrenzen voor de verkoop van alcoholhoudende dranken. Oorspronkelijk was de grens 16 jaar voor de verkoop van zwak-alcoholhoudende dranken en 18 jaar voor de verkoop van sterke drank.
Sinds 1 januari 2014 is er één leeftijdsgrens van 18 jaar zowel voor de verkoop van zwak-alcoholhoudende dranken als de verkoop van sterke drank. Deze grens geldt zowel voor detailhandelsverkoop als voor het schenken van drank in de horeca. De verkoper heeft de wettelijke plicht de leeftijd van de aspirant-koper vooraf vast te stellen (controle identiteitsbewijs).

Niet geregeld in de Drank- en Horecawet
In de Drank- en Horecawet zijn geen regels opgenomen m.b.t. horecasluitingstijden. Het vaststellen van dergelijke tijden is een bevoegdheid van de gemeenten.

Er zijn in de drankwetgeving ook geen nationale wettelijke bepalingen opgenomen m.b.t. de productie, de invoer of de uitvoer van alcoholhoudende dranken. De enige uitzondering is het verbod gedistilleerde dranken met een alcoholgehalte boven de 81% ten behoeve van de eindverbruiker op de Nederlandse markt aan te bieden, te verkopen of af te leveren.
Verder is in de accijnsregelgeving opgenomen dat soms een vergunning nodig is in verband met het feit dat het om accijnsplichtige goederen gaat.

Op het etiket van alcoholhoudende dranken moet het alcoholgehalte (sinds 1993) en de allergenen (sinds 2005) vermeld worden. Ook dat is niet geregeld in de Drank- en Horecawet, maar in besluiten op grond van de Warenwet. Het betreft geharmoniseerde regelgeving van de Europese Unie. Vanaf 13 december 2014 is de grondslag voor deze verplichtingen de nieuwe Europese etiketteringsverordening (1169/2011). In deze verordening is een uitzondering opgenomen voor dranken met een alcoholgehalte van meer dan 1,2%: daarop hoeven de ingrediënten noch de voedingswaarde vermeld te worden. Als de voedingswaarde vrijwillig wordt weergegeven, mag ze beperkt worden tot de vermelding van de calorieën. Of deze uitzondering in de toekomst blijft of zal komen te vervallen zal in 2015 worden besproken. Begin 2015 zal de Europese Commissie hieromtrent een voorstel doen.

Nederland heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om aanvullende nationale etiketteringsregels te stellen, waarbij dan algemene of specifieke waarschuwingsteksten verplicht worden gesteld. Dat heeft bijvoorbeeld Frankrijk wel gedaan. Daar is het verplicht om op verpakkingen van alcoholhoudende dranken een waarschuwing op te nemen omtrent alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. De Nederlandse regering vindt dat niet nodig omdat de Nederlandse alcoholbranche heeft toegezegd uiterlijk 2016 op de meeste verpakkingen het "alcohol en zwangerschapslogo" te gaan plaatsen.

Wijziging Drank- en Horecawet 2013
Met ingang van 1 januari 2013 is de Drank- en Horecawet aanzienlijk gewijzigd. De totstandkoming van deze wijzigingswet nam 12 jaar in beslag.
Het belangrijkste element van de wetswijziging betrof de uitbreiding van de bevoegdheden van gemeenten. Zo hebben gemeenten sinds 2013 de mogelijkheid
• extreme prijsacties, zoals happy hours in de horeca en stuntprijzen in supermarkten en slijterijen te verbieden;
• te bepalen dat jongeren onder een bepaalde leeftijd ná een bepaald tijdstip niet meer mogen worden toegelaten in de horeca;
• zelf toezicht te houden op de naleving van de regels van de Drank- en Horecawet (tot 2013 was het toezicht in handen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit);
• supermarkten die vaker de regels m.b.t. de leeftijdsgrenzen overtreden te verbieden alcohol te verkopen voor een periode van 1 tot 12 weken.

Andere belangrijke wijzigingen die op 1 januari 2013 van kracht werden:
- De burgemeester kan bij overtreding van de Drank- en Horecawet een horeca- en slijterijvergunning schorsen
- Het vergunningstelsel van de Drank- en Horecawet is vereenvoudigd; de leidinggevenden worden niet meer op de vergunning vermeld, maar op een aanhangsel bij de vergunning
- Een nieuwe leidinggevende van een vergunningplichtige inrichting hoeft nog slechts te worden gemeld
- De burgemeester kan een vergunning intrekken als de ondernemer in twee jaar driemaal een criminele leidinggevende aanmeldt
- De termijn waarop een gemeente over een vergunningaanvraag moet hebben beslist is verkort (nu conform Algemene wet bestuursrecht)
- Aan degene die met art. 35 ontheffing alcoholhoudende drank verstrekt hoeven bepaalde eisen niet meer gesteld te worden (bijv. Verklaring Sociale Hygiëne)
- De burgemeester kan één art. 35 ontheffing verlenen voor jaarlijks terugkerende identieke evenementen
- De barkeeper / slijter mag zelf tijdens het werk niet dronken zijn
- Slijters mogen klanten die daarom vragen, gratis drank laten proeven (daarvoor is geen eigen proeflokaal meer nodig)
- Leidinggevenden die niet betrokken zijn bij de bedrijfsexploitatie hoeven geen Verklaring Sociale Hygiëne te hebben (regeling voor schrijnende gevallen)

Sinds 2013 kent de Drank- en Horecawet ook een landelijk verbod voor jongeren om alcohol aanwezig of voor consumptie gereed te hebben op voor het publiek toegankelijke plaatsen, met uitzondering van levensmiddelenwinkels en slijterijen. Het gaat dan om plaatsen van bestemming tot algemene toegankelijkheid, zoals de openbare weg, plantsoenen, parken, portieken, trappen, overdekte winkelcentra, festival- en evenemententerreinen, sportvelden, stations, stadions, campings, horecagelegenheden etc. Het aanwezig of voor consumptie gereed hebben van drank thuis of op niet voor publiek toegankelijke plaatsen is jongeren wèl toegestaan.
In 2013 gold dit verbod voor jongeren van 12 tot 16 jaar, met ingang van 2014 voor jongeren van 12 tot 18 jaar. Gemeentelijke toezichthouders/boa's en de politie handhaven het.

Stickers

Wijziging Drank- en Horecawet 2014
Met ingang van 1 januari 2014 is de Drank- en Horecawet opnieuw gewijzigd.

De belangrijkste wijziging is dat 18 jaar nu de leeftijd is:

1. Waarop jongeren alcoholhoudende drank verstrekt mogen krijgen, zowel in de horeca als in de detailhandel als tijdens evenementen, zowel in het geval van directe, als in het geval van indirecte verstrekking. Er is sprake van indirecte verstrekking aan een jongere als een verstrekker aan een volwassene drank verstrekt terwijl het overduidelijk is dat die drank onmiddellijk ter plekke doorgegeven gaat worden aan iemand die nog geen 18 jaar is.

2. Waarop een jongere (zonder toezicht) als bezoeker aanwezig mag zijn in een slijtlokaliteit.

3. Waaronder een jongere strafbaar is als hij op voor het publiek toegankelijke plaatsen (met uitzondering van levensmiddelenwinkels en slijterijen) alcohol aanwezig heeft. Op dit laatste verbod is één uitzondering: jongeren van 16 en 17 jaar die in een horecazaak of een (sport)kantine werken mogen wel alcohol serveren en schenken (zichzelf een drankje inschenken mag echter weer niet).
De boete voor overtreding van dit voor 18-minners geldende verbod om alcohol aanwezig te hebben is momenteel € 45 voor jongeren onder de 16 jaar en € 90 voor jongeren van 16 en 17 jaar. De boete wordt niet geregistreerd in de justitiële documentatie. Daarom heeft overtreding van dit verbod later geen gevolgen voor het krijgen van een Verklaring omtrent het Gedrag.
Recent hebben de procureurs-generaal besloten dat overtreders ook naar Halt kunnen worden verwezen.

In de wet is géén overgangsregeling opgenomen voor jongeren geboren in 1996 en 1997, die bij inwerkingtreding van de nieuwe regels dus 16 of 17 jaar waren.

De wijziging 2014 van de Drank- en Horecawet houdt ook in dat alle gemeenten periodiek een preventie- en handhavingsplan moeten opstellen. Het eerste plan moest vóór juli 2014 door de gemeenteraad zijn vastgesteld.

Deze nieuwe wijziging van de Drank- en Horecawet is het gevolg van een initiatief van enkele Kamerleden (Joël Voordewind, Kees van der Staaij, Lea Bouwmeester en Sabine Uitslag). Zij hebben in juli 2012 een initiatiefwetsvoorstel daartoe aanhangig gemaakt. De Tweede Kamer heeft 5 maart 2013 met deze nieuwe wijziging ingestemd, de Eerste Kamer op 18 juni 2013. Inmiddels was overigens Sabine Uitslag opgevolgd door Hanke Bruins Slot en Lea Bouwmeester door Myrthe Hilkens.
Het kabinet Rutte-Asscher had in zijn Regeerakkoord aangegeven óók te kiezen voor een verhoging van de minimumleeftijd voor de verstrekking van alcohol naar 18 jaar. Het kabinet heeft zich daarom bij het initiatiefwetsvoorstel Voordewind c.s. aangesloten.

De meeste gemeenten hebben sinds 1 januari 2014 ook nieuwe lokale regels rond alcoholgebruik. Deze zijn meestal vastgelegd in een lokale Drank- en Horecaverordening of in een apart hoofdstuk van de Algemene Plaatselijke Verordening. Dit omdat de wijziging van de Drank- en Horecawet 2013 bepaalde dat elke gemeente vóór 1 januari 2014 een verordening paracommercie moest vaststellen met de schenktijden en regels rond alcoholverstrekking in kantines (zogenaamde paracommerciële horeca). Gemeenten hebben deze wettelijke verplichting een paracommercie-verordening vast te stellen aangegrepen om ook andere lokale alcoholregels vast te stellen. De mogelijkheden daartoe zijn immers sinds 1 januari 2013 aanzienlijk uitgebreid. Om gemeenten daarbij te ondersteunen hebben zowel het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP als de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een modelverordening Drank- en Horecawet gepubliceerd. De modelverordening van STAP is hier te vinden.

In de nieuwe wijziging van de Drank- en Horecawet is géén identificatieleeftijd opgenomen. Wel hebben de supermarkten (verenigd in het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel) en de horeca (verenigd in Koninklijke Horeca Nederland) besloten dat in hun winkels/horecagelegenheden voortaan een identificatieleeftijd voor alcohol en tabak van 25 jaar wordt aangehouden. In de praktijk houdt dat in dat caissières van supermarkten en barpersoneel van KHN-horecabedrijven, klanten die zij er jonger vinden uitzien dan 25 jaar naar hun ID zullen vragen. Deze supermarkten en horecabedrijven verlangen van hun klanten onder de 25 jaar ook dat zij spontaan hun ID tonen.
Inmiddels is duidelijk dat de identificatieleeftijd van 25 jaar ook door sommige sportkantines wordt gehanteerd.

Staatssecretaris van VWS Martin van Rijn heeft al tijdens de behandeling van het initiatiefwetsvoorstel Voordewind c.s. aangegeven en later ook aan alle gemeenten gemeld dat de nieuwe alcoholleeftijd 1 januari 2014 van kracht zou worden. Dit vooral omdat vanaf dat tijdstip ook de nieuwe tabaksleeftijd van 18 jaar van toepassing is.

VWS is op 18 november 2013 een meerjarige (massamediale) campagne gestart met als doel het versterken van de sociale norm dat het normaal is dat je voor je 18de niet drinkt of rookt. Dit is een campagne met diverse partijen. De website van de campagne is nix18.nl.
Begin december 2013 is daarnaast een campagne gestart om jongeren en hun omgeving (ouders, verkopers, barmedewerkers in sportkantines, etc.) te informeren over de nieuwe alcohol verkoopgrens van 18 jaar en het feit dat jongeren onder de 18 jaar zelf strafbaar zijn als ze op voor het publiek toegankelijke plaatsen (m.u.v. winkels) alcohol aanwezig hebben. Deze communicatie heeft geen massamediale component, maar bestaat uit folders die in supermarkten worden uitgedeeld evenals berichtgeving in huis-aan-huis bladen. Het Trimbos-instituut is inmiddels ook begonnen met het aanpassen van alle schoolmaterialen en de publieksinformatie.
T.b.v. deze campagnes heeft het ministerie van VWS 2,4 miljoen euro gereserveerd.

Om het communicatietraject van VWS te ondersteunen voert STAP sinds het najaar van 2013 een stickeractie. Er zijn vier verschillende versies stickers gemaakt, die allemaal te downloaden zijn.
Twee versies zijn ook als plaksticker per setje van 10 te bestellen (tegen onkostenvergoeding). Onderstaande pdf geeft informatie over hoe dat moet.

Bestelinformatie plakstickers

Bestelinformatie plakstickers (60,3 kB)

-

Overzicht leeftijdsgrenzen alcohol in EU-lidstaten

Overzicht leeftijdsgrenzen alcohol in EU-lidstaten 01-01-2014 (65,5 kB)

-

Historische overzichten

Historie wijziging Drank- en Horecawet 2013 (197 kB)

DHW 18+ historisch overzicht (97,2 kB)

-

Integrale wettekst

Drank- en Horecawet zoals die sinds 01-01-2014 luidt (184 kB)

-

Diverse besluiten

Besluit bestuurlijke boete Drank- en Horecawet (met nieuwe boetebedragen) (95,9 kB)

Besluit eisen inrichtingen Drank- en Horecawet (56,8 kB)

Besluit eisen zedelijk gedrag Drank- en Horecawet 1999 (32,2 kB)

-

Overige documenten

Kernpunten gewijzigde Drank- en Horecawet 2013 (68,1 kB)

Regeling toezichthoudende ambtenaren DHW vanaf 1 oktober 2014 (5,37 kB)

Regeling aanvraaggegevens en formulieren DHW 2013 (893 kB)

-

2. Regulering van de alcoholreclame en-marketing

In Nederland zijn drie verschillende documenten waarin regels staan m.b.t. alcoholreclame en -marketing.
1. Drank- en Horecawet
2. Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken/Nederlandse Reclame Code
3. Mediawet 2008

Drank- en Horecawet
De Drank- en Horecawet bevat een artikel dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de bevoegdheid geeft om een Reclamebesluit op te stellen waarin regels worden gesteld m.b.t. alcoholreclame. Tot nu toe is zo’n besluit echter niet in werking getreden.

Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken/Nederlandse Reclame Code
De alcoholreclame in Nederland wordt voornamelijk gereguleerd middels zelfregulering door de drankindustrie. De regels zijn vastgelegd in de Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken, welke wordt beheerd door de Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie (STIVA), een samenwerkingsverband van producenten en importeurs van bier, wijn en gedistilleerde dranken.
In de Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken zijn de Europese regels opgenomen uit de Richtlijn Audiovisuele Mediadiensten. Nederland is het enige EU land dat deze regels niet heeft geïmplementeerd door opname in een formele wet, maar door opname in de zelfreguleringscode. STAP heeft hierover enkele jaren terug vragen gesteld aan de betrokken minister. Zijn antwoord was dat de Europese Commissie de implementatie "geschikt, voldoende en doeltreffend” vond om de doelen van de richtlijnbepaling te bereiken.

Meer informatie over de Reclamecode is te vinden op de themapagina Alcoholmarketing.

Mediawet
Nederland kent sinds 2009 een wettelijk verbod op alcoholreclame op televisie en radio van 06.00 uur tot 21.00 uur. Het verbod is opgenomen in de Mediawet 2008. Het verbiedt Nederlandse omroepen in het genoemde tijdvak commercials voor alcoholhoudende dranken uit te zenden. Op deze regelgeving wordt toegezien door het Commissariaat voor de Media.

Uit onderzoek van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP blijkt dat sinds de invoering van het wettelijk verbod om tot 21.00 uur alcoholspots uit te zenden, het bereik van alcoholreclame onder jongeren, met name die tussen 12 en 17 jaar, niet is afgenomen, maar juist is toegenomen. Dat komt vooral omdat de drankindustrie sindsdien veel méér alcoholreclame is gaan uitzenden vlak ná 21.00 uur. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat beperking van de reclame tot 21.00 uur ook dáár zou leiden tot een daling van het reclamebereik onder zeer jonge kinderen, maar eveneens tot een stijging van het bereik onder de risicogroep adolescenten.

De Mediawet en de bijbehorende beleidsregels bevatten ook enkele bepalingen over (alcohol)sponsoring en productplaatsing. De belangrijkste zijn:
• Indien er sprake is van sponsoring wordt dit altijd vermeld.
• Bij de publieke omroep bestaat de vermelding van de sponsor alleen uit stilstaande beelden en is de vermelding niet beeldvullend.
• Bij de commerciële omroep dient tussen 06.00 en 21.00 uur op neutrale wijze de naam of (beeld)merk gemeld te worden. Na 21.00 uur hoeft dit niet neutraal te zijn, maar mag het geen aanprijzing zijn.
• Het vermelden van de sponsor duurt maximaal 5 seconden.
• Het vermelden mag plaatsvinden voor en na het programma en aan het begin en einde van de reclameblokken tijdens het programma.
• Productplaatsing voor alle alcoholhoudende dranken is verboden bij programma’s van de publieke omroep.
• Productplaatsing bij de commerciële zenders is toegestaan na 21.00 uur.

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft in 2002 het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP belast met de monitoring van de reclame- en marketing door de drankindustrie. De minister heeft de subsidie hiervoor met ingang van 2013 beëindigd.

3. Straffen voor rijden onder invloed

De verkeersveiligheid is een verantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu.

In Nederland is de wettelijke limiet voor bestuurders (van auto's, fietsen, brommers, motoren etc.) een bloedalcoholgehalte (BAG) van 0,5 pro mille. Beginnende bestuurders (mensen die hun rijbewijs minder dan vijf jaar geleden hebben ontvangen) is het niet toegestaan om een BAG te hebben hoger dan 0,2 pro mille. Dit BAG-niveau geldt ook voor mensen jonger dan 24 jaar.

Recent is de Wegenverkeerswet gewijzigd waardoor binnenkort voor bestuurders die zowel drugs als alcohol hebben gebruikt een lager BAG zal gaan gelden. De nieuwe BAG-limiet voor deze combi-gebruikers moet nog in een Algemene Maatregel van Bestuur worden vastgelegd, maar het zal gaan om de kleinste hoeveelheid alcohol die niet op natuurlijke wijze in het bloed aanwezig kan zijn.

In Nederland is het toegestaan om alcoholverkeerscontroles te houden waarbij weggebruikers steekproefsgewijs worden gecontroleerd op drankgebruik, ook zonder dat er op hen een verdenking rust. Door een wetswijziging per 1 januari 2008 zijn rijden onder invloed zaken onder de OM-afdoening gebracht, hetgeen inhoudt dat er een strafbeschikking wordt opgelegd die door het Centraal Justitieel Incasso Bureau wordt geïncaseerd.

Er zijn drie verschillende cursussen voor weggebruikers die (alcohol)verkeersdelicten hebben begaan: de EMA (educatieve maatregel alcohol en verkeer), de LEMA (lichtere versie van EMA) en de EMG (educatieve maatregel gedrag en verkeer).

1. de EMA omvat een driedaagse cursus voor mensen die aan het verkeer hebben deelgenomen met een BAG tussen 1,3 en 1,8 pro mille.

2. de LEMA bestaat uit twee halve dagen van elke 3,5 uur. De LEMA is bedoeld voor beginnende bestuurders met een BAG tussen 0,5 pro mille en 0,8 pro mille.

3. de EMG (educatieve maatregel gedrag en verkeer) is bedoeld voor bestuurders die tijdens één rit herhaaldelijk ongewenst rijgedrag hebben vertoond. Ook bij een eenmalige zeer zware snelheidsoverschrijding kan een EMG worden opgelegd.

Op 1 december 2011 is het alcoholslotprogramma van start gegaan. Automobilisten die werden betrapt met een bloedalcoholgehalte tussen 1,3 promille en 1,8 promille, kregen de plicht een alcoholslot in hun auto te laten inbouwen (voor beginnende bestuurders was het tussen de 1,0 en 1,8 promille). Deze maatregel gold niet voor beroepschauffeurs die voor de eerste maal in de fout gaan.
Het alcoholslotprogramma is voorlopig opgeschort (er worden géén nieuwe alcoholsloten meer opgelegd) nadat het Gerechtshof bepaalde dat het alcoholslot gezien moet worden als een straf en er dus naast het alcoholslot geen boete voor rijden onder invloed opgelegd mag worden.

Factsheet Rehabilitation courses for road users, SWOV, 2010. (210 kB)

-

4. Accijnsheffing

De structuur van de accijnsheffing en de minimumtarieven zijn geregeld in Europese richtlijnen. Het betreft de Richtlijn betreffende de harmonisatie van de structuur van de accijns op alcohol en alcoholhoudende dranken (92/83/EEG) en de Richtlijn betreffende de onderlinge aanpassing van de accijnstarieven op alcohol en alcoholhoudende dranken (92/84/EEG). Die Europese minimumtarieven zijn overigens erg laag en bij wijn zelfs €0,00. In feite komt dat erop neer dat een EU-lidstaat zelf kan kiezen of het accijns op wijn heft!
Beide richtlijnen zijn in Nederland geïmplementeerd in de Wet op de accijns. De accijnsheffing in ons land is de verantwoordelijkheid van de minister van Financiën. De laatste jaren is dit dossier in handen van de staatssecretaris.

In Nederland worden op alle alcoholhoudende dranken accijnzen gegeven. Accijnzen zijn, net als BTW, inbegrepen in de prijs die de consument betaalt. De accijnsopbrengsten worden door de fabrikanten, de handelaren en de importeurs van accijnsgoederen aan de Belastingdienst overgemaakt. De Belastingdienst int deze belasting dus niet zelf bij de consumenten.

- Bij bier bepaalt het extractgehalte hoeveel bieraccijns betaald moet worden. Het extractgehalte wordt uitgedrukt in graden Plato.
- Bij wijn zijn er verschillende accijnstarieven voor mousserende wijn (als champagne en prosecco) en niet-mousserende wijn (ook wel stille wijn genoemd). Dat onderscheid komt in 2017 te vervallen. Zowel bij mousserende als bij stille wijnen bepaalt het alcoholpercentage van de betreffende wijn de uiteindelijke accijnsafdracht. Verder is er een speciale accijns voor tussenproducten zoals port, sherry en vermout.
- Bij gedistilleerde dranken wordt de accijns geheven als een vast bedrag per hectoliter pure alcohol.
Over de accijns wordt BTW geheven en wel het hoogste tarief van 21%.

In Nederland kennen vrijwel alle accijnzen een jaarlijkse inflatiecorrectie. De alcoholaccijnzen vormen wat dat betreft een uitzondering. In het verleden werden de alcoholaccijnstarieven niet elk jaar, maar eens in de paar jaar opgehoogd. Zo werd bijvoorbeeld de bieraccijns in de periode 2003 t/m 2008 niet verhoogd. Bij het vaststellen van de tariefswijziging werd de inflatie sinds de vorige wijziging doorgaans maar deels "meegenomen". In de praktijk betekende dat, dat er eens in de paar jaar redelijk forse tariefstijgingen waren, maar dat – ondanks die forse stijgingen – de accijnstarieven toch telkens achter bleven lopen bij de inflatie. Sinds de financiële crisis is de achterstand bij bier en wijn door enkele accijnsverhogingen ingelopen.
De laatste verhoging van de accijns was met ingang van 1 januari 2014. Toen zijn eigenlijk alle accijnstarieven verhoogd met 5,75% (alleen de accijns op bier tot 7 graden Plato is méér gestegen en wel met 27%).

Huidige accijns per glas:
Glas pilsner bier (250 cc): 9,5 cent
Glas stille wijn (100 cc): 8,8 cent
Glas jenever (35 cc): 20,6 cent

Deze accijnstarieven betekenen dat de consument per liter pure alcohol:
€ 7,59 betaalt als die alcohol is in de vorm van bier
€ 7,36 als die is in de vorm van stille wijn
€ 16,86 als die is in de vorm van gedistilleerde drank.

In 2015 zullen de accijnstarieven op alcoholhoudende dranken ongewijzigd blijven (ook geen inflatiecorrectie). De lobby om het aparte accijnstarief op mousserende wijn al met ingang van 1 januari 2015 te schrappen heeft geen succes gehad. Het betreffende amendement van het Kamerlid Norbert Klein is niet aangenomen.

Tarieven accijnzen op alcoholhoudende dranken 2012, 2013 en 2014

Tarieven 2012, 2013 en 2014 (2,31 MB)

-

Opbrengsten accijnzen op alcoholhoudende dranken 2000-2013 (x 1.000.000) volgens CBS

Jaar Bier Wijn Gedistilleerd Totaal
2000 263 139 397 799
2001 287 140 413 840
2002 306 175 472 953
2003 300 188 357 845
2004 346 193 378 917
2005 297 200 373 870
2006 335 207 321 863
2007 310 222 335 867
2008 318 251 328 897
2009 390 253 306 949
2010 389 274 331 994
2011 383 272 314 969
2012 387 289 348 1.024
2013 413 321 306 1.040

-

De stijging van de accijnsinkomsten in 2013 heeft zich in de eerste twee kwartalen van 2014 voortgezet.

Zowel het Ministerie van Financiën als het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceren gegevens over accijnsopbrengsten. Het Ministerie van Financiën registreert de kasontvangsten, het CBS - conform Europese voorschriften - de ontvangsten op transactiebasis, dat wil zeggen op het moment waarop de activiteit plaatsvindt die tot de belastingschuld leidt. STAP maakt gebruik van de CBS-cijfers omdat die een beter beeld geven van het effect van accijnswijzigingen en bovendien Europese vergelijkingen mogelijk maken.

-

Dmmkdjli2

5. Voorlichting en preventie

In 1986 startte het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een grootschalige landelijke Postbus 51 campagne over alcohol. De campagne omvatte massamediale activiteiten, voornamelijk televisie- en radiospotjes, en regionale activiteiten. In de eerste jaren was de campagne gericht op het algemene publiek, later op jongeren en in de afgelopen jaren op ouders. Op lokaal niveau werden aansluitende projecten uitgevoerd.
Oorspronkelijk werd de campagne gecoördineerd door het ministerie zelf, later door het Nederlands Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ), na 2008 door het Trimbos-Instituut. Dit instituut heeft ook - als onderdeel van de campagne - een telefonische hulplijn en een website met alcoholinformatie opgestart. De slogan van alle activiteiten ("DRANK maakt meer kapot dan je lief is") was zeer goed bekend bij het algemene publiek en werd ook hoog gewaardeerd. In 2010 heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport besloten alle op gedragsverandering gerichte Postbus 51 campagnes - dus ook de campagne "DRANK maakt meer kapot dan je lief is", met ingang van 2012 te stoppen, omdat dergelijke campagnes te betuttelend zouden zijn.

Nix18

Inmiddels is de rijksoverheid hierop teruggekomen: sinds najaar 2013 wordt immers de meerjarige NIX18 campagne gevoerd, die duidelijk moet maken dat het heel gewoon en eenvoudig is om voor je 18de niet te roken en te drinken.

De schoolvoorlichting over alcohol is door het Trimbos-instituut ontwikkeld. De uitvoering is echter zoveel mogelijk op regionaal niveau. De meerderheid van de middelbare scholen en één derde van alle basisscholen nemen deel aan het programma "De Gezonde School en Genotmiddelen”. Sinds kort zijn er ook materialen voor het middelbare beroepsonderwijs.
In het programma wordt aandacht besteed aan alle genotmiddelen, dus aan alcohol, tabak en illegale drugs. "De Gezonde School en Genotmiddelen" is een integraal programma. Voorlichtingslessen spelen een belangrijke rol, maar daarnaast is er aandacht voor wat er in het schoolreglement staat over genotmiddelengebruik en voor begeleiding van leerlingen die problemen hebben a.g.v. genotmiddelengebruik. Ook de ouders worden bij de activiteiten betrokken. Het project krijgt subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Het Trimbos-instituut is "De Gezonde School en Genotmiddelen" aan het moderniseren. Het zal met name gaan om meer ouder-betrokkenheid en meer voorlichting op maat.

De BoB-campagne heeft tot doel het bewustzijn van de gevaren van rijden onder invloed te vergroten. Het geven van algemene informatie over rijden onder invloed wordt in campagne-periodes gecombineerd met verhoogd politietoezicht. Het is een campagne gericht op “nuchtere chauffeurs”. Voor het uitgaan wordt afgesproken wie de chauffeur zal zijn, die daarom verder nuchter blijft en zijn/haar vrienden veilig naar huis rijdt.
De BoB-campagne ontstond in België, in 1995. Nederland nam het concept in 2001 over. In Nederland wordt de campagne gecoördineerd door het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Participanten zijn de alcoholproducenten en Veilig Verkeer Nederland.

Meer informatie over deze campagnes: Alcoholinfo.nl, De Gezonde School en Genotmiddelen, nix18 en Veilig Verkeer Nederland.

6. Behandeling

In Nederland bestaat een goed netwerk van professionele behandelingsmogelijkheden voor probleemdrinkers. Huisartsen bieden eerstelijns zorg. Maar het is bekend dat nogal wat alcoholproblemen in dit echelon niet worden onderkend.

Probleemdrinkers worden meestal behandeld in een van de 12 door de overheid gefinancierde regionale verslavingszorginstellingen, waar zowel drugsverslaafden als alcoholisten terecht kunnen. Ze zijn onder te verdelen in twee groepen van ongeveer gelijke grootte: gespecialiseerde verslavingszorginstellingen en instellingen die gefuseerd zijn tot een GGZ brede instelling (de zogenaamde geïntegreerde instellingen).

Het huidige zorgaanbod in de verslavingszorginstellingen is zeer gedifferentieerd. Het aanbod reikt van ambulante behandelprogramma’s tot klinische behandeling. De klinische behandeling omvat korte detoxificatie (tot drie weken), kortdurende opnames (tot drie maanden) en langerdurende opnames (maximaal één jaar) waar intensieve behandelprogramma’s worden geboden. Een klinische opname gaat bijna altijd gepaard met een ambulante behandeling (voorafgaand of als vervolgbehandeling). De uitgaven voor verslavingszorg die vallen onder de Zorgverzekeringswet zijn recent geraamd op € 472.000.000 (cijfer 2013).

Jaarlijks worden circa 31.000 alcoholcliënten in de verslavingszorginstellingen behandeld. Meestal gaat het om ambulante behandelingen.

Sinds 2008 worden jonge patiënten (jonger dan 18 jaar) die in het ziekenhuis worden opgenomen met een alcoholcoma behandeld in een zogenaamde "alcoholpoli" waar hen tevens een uitgebreid nazorgprogramma wordt geboden. Er zijn inmiddels 13 van deze alcoholpoli's, verspreid over het hele land. De resultaten zijn veelbelovend.
Het St Jansdal ziekenhuis in Harderwijk heeft sinds enige tijd een Poli Alcohol en Ouderen.

Behandeling wordt ook aangeboden door een breed scala aan religieuze organisaties, privé-klinieken en vele lokale zelfhulpgroepen (Anonieme Alcoholisten). Er zijn ook online behandelprogramma's beschikbaar. Op de website van Trimbos-instituut is een overzicht van alle e-health-programma's te vinden.

Deze tekst is deels overgenomen uit het conceptrapport "Verslavingszorg in beeld". Zorginstituut Nederland, 2014.

STAP-publicaties over dit thema

Overzicht leeftijdsgrenzen alcohol in EU-lidstaten 01-01-2014 (1 januari 2014)
Ziek van alcohol; een analyse van de kennis onder de Nederlandse bevolking (30 mei 2012)
Factsheet alcohol en prijsbeleid (14 oktober 2011)
Factsheet maatschappelijke kosten en schade alcoholgebruik (14 december 2010)
Factsheet Nederlands alcoholbeleid (4 juni 2008)

In deze lijst zijn niet opgenomen de vele publicaties rond het thema alcoholmarketing.

Recent nieuws

Beantwoording Van Rijn van Kamervragen van Rebel (16 december 2014)
NOC*NSF maakt alcoholprotocol voor verenigingsfeesten (15 december 2014)
Mogelijk geen Europees voorstel nieuwe accijnstarieven alcohol (12 december 2014)
Voordewind en Leijten stellen Kamervragen over ID-scanners (11 december 2014)
Vanaf 13 december verplicht méér informatie op het etiket, maar niet voor alcohol (10 december 2014)
Verslavingszorg Noord-Nederland schrapt ruim honderd banen (9 december 2014)
OM wacht met zaken tegen groep dronken rijders (8 december 2014)
Evaluatie alcoholslotprogramma naar TK gezonden (4 december 2014)
Herziening NHG-standaard problematisch alcoholgebruik en bijbehorende voorlichting (3 december 2014)
Poli alcohol en ouderen bij NCRV (2 december 2014)
Verslavingszorg moet zich meer op kinderen van verslaafde ouders richten (2 december 2014)
Henk Krol vraagt kabinet om onderzoek overmatig alcoholgebruik ouderen (19 november 2014)
Nederlanders weten niet hoeveel alcohol er in hun glas zit (19 november 2014)
Amendement Klein verworpen: "bubbeltaks" blijft voorlopig (13 november 2014)
Amendement Klein: schrap extra accijns op mousserende wijn, maar verhoog accijns op stille wijn (13 november 2014)
Van Rijn beantwoordt Kamervragen over contacten VWS met alcoholbedrijfsleven (12 november 2014)
Mix van beleidsmaatregelen rond alcoholmarketing effectief (11 november 2014)
Protest tegen extra accijns op mousserende wijn (11 november 2014)
Alcohol kopen onder de 25? Laat gewoon je ID zien! (10 november 2014)
KBO wil meer gezondheidsvoorlichting aan senioren (6 november 2014)
Ongeldigverklaring rijbewijs door CBR is strafrechtelijke sanctie (5 november 2014)
Verslag expert-sessie alcohol en uitgaansgeweld (4 november 2014)
40 Jaar blazen (1 november 2014)
Oratie Van den Putte over effectieve gezondheidspreventie (30 oktober 2014)
Drie op vier ouders positief over verhoging leeftijdsgrens alcohol, maar één op vier stelt regels (28 oktober 2014)
Jeugd smokkelt drank in yoghurtverpakking (28 oktober 2014)
KHN juicht mengformules toe, STAP niet (27 oktober 2014)
Kosten reguliere verslavingszorg gedaald (24 oktober 2014)
Pomphouders: "Desnoods naar Europa voor drank aan de pomp" (23 oktober 2014)
Reacties op uitspraak Raad van State over bierverkoop bij de pomp (22 oktober 2014)
Alcoholverkoop bij de pomp blijft verboden (22 oktober 2014)
Wet rijden onder invloed van alcohol én drugs in Staatsblad (15 oktober 2014)
C1000 in Klundert introduceert gezichtsherkenning bij leeftijdscontrole (15 oktober 2014)
Meer dan de helft van de mysterykids krijgt alcohol mee (14 oktober 2014)
Antwoord minister Schultz op Kamervragen over alcoholslot (10 oktober 2014)
Voorlopig geen alcoholslot meer voor rijden onder invloed (9 oktober 2014)
Van Rijn zegt Kamer breed onderzoek toe (9 oktober 2014)
Reactie Van Rijn op HBSC-rapport (9 oktober 2014)
Beantwoording Kamervragen over weren Ageviewerssysteem (9 oktober 2014)
VVD wil zuipketen dicht, PvdA onderzoek kosten drankgebruik en CU uitbreiding reclameverbod (9 oktober 2014)
Watdrinkjij.nl heeft effect op zwaar drinkende studenten HBO en Universiteit (7 oktober 2014)
Supermarktbranche spreekt zich uit over leeftijdscontrolesystemen (6 oktober 2014)
Van Dalen in rapportage Brandpunt over "drinken tot je omvalt" (5 oktober 2014)
In Nederland komen geen bierkratautomaten (29 september 2014)
Nachtelijke stadsfietser vrijwel altijd onder invloed (25 september 2014)
Ernstige alcoholisten hebben baat bij gereguleerde drankinname (24 september 2014)
Gerechtshof: geen straf na alcoholslot (22 september 2014)
Alcoholslot reageert op alle alcoholische dampen (17 september 2014)
Nieuwsuur over gevolgen van verbod Albert Heijn van Ageviewers (11 september)
Pollemans verliest kort geding om Ageviewers (11 september 2014)
Think before you drink ontwikkelde NIX18 film (10 september 2014)
Nieuwe NIX18 commercial over legitimatie bij alcoholkoop (9 september 2014)
Voordewind wil wettelijk erkende leeftijdscontrole in alle winkels afdwingen (6 september 2014)
Adviseur Van Rijn bekritiseert laks NIX18 beleid (6 september 2014)
Burgemeester Hengelo overweegt aanpassing horecasluitingstijden (2 september 2014)
Kabinet gaat Besluit Publieke Gezondheid aanpassen (1 september 2014)
Kamer voert op 11 september a.s. AO over alcoholleeftijd (28 augustus 2014)
Horecabrains probeert 18-jaarsgrens teruggedraaid te krijgen (27 augustus 2014)
Accijnzen op alcohol leverden 1e kwartaal circa 7% meer op (26 augustus 2014)
Steun nieuwe alcoholleeftijd vooral bij niet drinkende jongeren (25 augustus 2014)
Zorginstituut: premiegeld verslavingszorg deels verspild (23 augustus 2014)
Stand van zaken invoering zwangerschapspictogram (21 augustus 2014)
Wijziging regeling toezichthoudende ambtenaren DHW (4 augustus 2014)
Door tal van oorzaken minder discotheken (26 juli 2014)
Strengere alcoholcontroles op het water (22 juli 2014)
Besluit Bestuurlijke Boete wordt gerepareerd (15 juli 2014)
Van Rijn stuurt Kamer onderzoeken naar leeftijdsverificatiesystemen (4 juli 2014)
Kamer akkoord met wetsvoorstel over drugs en drugs i.c.m. alcohol in het verkeer (1 juli 2014)
Overgangsregeling examen DHW vervalt in najaar (1 juli 2014)
Beantwoording Kamervragen over de leeftijdscontrole in supermarkten (30 juni 2014)
Albert Heijn voor de rechter om alcohol leeftijdscontroles (28 juni 2014)
Verslavingszorg kostenbesparend of kosteneffectief (26 juni 2014)
Wetenschappers: verplicht leeftijdscontrole op afstand (26 juni 2014)
VNG doet uitvraag naar uitbreiding bevoegdheden BOA openbare ruimte (25 juni 2014)
Minder verslaafden zochten hulp in 2013 (23 juni 2014)
Happy Drinks verkoopt NIX18 tijdens Pinkpop (17 juni 2014)
Van Rijn informeert Kamer over voortgang onderzoeken alcoholbeleid (16 juni 2014)
Wiebes: bier België 4% goedkoper, bier Duitsland 23% duurder (28 mei 2014)
Van Rijn: Drankwet gaat helpen (28 mei 2014)
48% ouders laat 16- en 17-jarige kinderen nog drinken (27 mei 2014)
Wim van Dalen van STAP: drank te makkelijk verkrijgbaar en te goedkoop (27 mei 2014)
Geen duidelijk beeld comadrinken eerste kwartaal 2014 (27 mei 2014)
Daling aantal alcoholvergiftigingen bij jongeren stagneert (27 mei 2014)
Kamerlid Voordewind organiseert bijeenkomst over naleving leeftijdsgrens van 18 jaar (26 mei 2014)
Snel wetswijzigingsvoorstel rond alcoholslot beroepschauffeurs (22 mei 2014)
Geen onderzoek naar effecten accijnsverhoging alcohol in grensstreek (20 mei 2014)
Bierbrouwers lobbyen opnieuw voor accijnsverlaging (19 mei 2014)
In memoriam Rob van Amerongen (15 mei 2014)
Eshuis nieuwe directeur van SCH (14 mei 2014)
Oordeel over slecht levensgedrag kan o.g.v. bestuursrechtelijke overtredingen (8 mei 2014)
Voorlopig geen alcoholslot beroepschauffeurs (7 mei 2014)
Vrees voor agressie tegen jonge barman tijdens zomerbaantje (6 mei 2014)
NVWA: handhaving op jongerencampings is mogelijk (2 mei 2014)
WNL over verbod op alcoholverkoop via internet (29 april 2014)
Zwangerschapslogo in 2016 op meeste drankflessen (29 april 2014)
STAP: verbod internetverkoop alcohol (28 april 2014)
Minder bedden in verslavingszorg (26 april 2014)
Partnership Vroegsignalering Alcohol stopt (25 april 2014)
Bewindslieden beantwoorden Kamervragen over vervalsen ID's bij alcoholkoop (22 april 2014)
Argos: supermarkten weren leeftijdscontrolesysteem uit vrees voor omzetdaling (19 april 2014)
Tweede Kamer voert debat over accijnsverhoging: effecten worden in mei bezien (17 april 2014)
Staatssecretaris Van Rijn antwoordt op vragen van Voordewind (14 april 2014)
STAP wil algemeen verbod op alcoholverkoop via internet; thuiswinkel.org ziet meer in online identificeren (14 april 2014)
Domino's stopt met verkoop van alcoholhoudende dranken (14 april 2014)
Staatssecretaris Wiebes beantwoordt vragen van Klein over accijns (7 april 2014)
Kwart grensbewoners koopt drank over de grens (7 april 2014)
Ex-topman Heineken: bieraccijns "doorgeschoten", verhoging alcoholleeftijd "overhaast" (5 april 2014)
CBS publiceert cijfers over accijnsontvangsten (4 april 2014)
Jongere drinkt minder na veranderen stereotype beeld over drinken (31 maart 2014)
Oplossingen voor alcoholmisbruik in 'The Pitch' bij BNN (26 maart 2014)
FNV wil aparte ruimte in supermarkt voor alcohol en tabak (25 maart 2014)
Supermarktpersoneel vaak in een lastig parket (24 maart 2014)
Strafrechters ontevreden met prijzig alcoholslot (24 maart 2014)
Verwijzing naar Halt bij overtreding art. 45 DHW (21 maart 2014)
Rechtszaak tankstations krijgt nieuw hoofdstuk (21 maart 2014)
Drankgebruik leidt niet altijd tot ontslag (17 maart 2014)
VVD en D66 doen KHN beloftes over sanctiebeleid Drank- en Horecawet (17 maart 2014)
Van Rijn: naleving 18+ moet beter (13 maart 2014)
Ruim 10% scholieren fraudeert met ID om alcohol te kopen (13 maart 2014)
Alcoholscreening op eerstehulp ziekenhuis helpt (12 maart 2014)
Accijnzen op alcoholhoudende dranken leveren meer op dan 11 jaar terug (3 maart 2014)
Opnieuw discussie over drinken op jongerencampings (27 februari 2014)
Verhoging alcoholleeftijd heeft positieve effecten (25 februari 2014)
IkPas.nl: Oproep voor een maand zonder alcohol (24 februari 2014)
CBR gaat alcoholslot aanpassen (23 februari 2014)
DGSG dringt middelengebruik binnen voortgezet onderwijs niet terug (21 februari 2014)
Supermarkten zien niets in alcoholkassa (21 februari 2014)
Horeca ziet toename zuipketen (21 februari 2014)
CNV wil nu ook aparte alcoholkassa's (21 februari 2014)
Wiebes is niet van plan om accijnsverhoging terug te draaien (20 februari 2014)
ChristenUnie wil campagne over gevaren Neknomination (20 februari 2014)
Brouwers grijpen accijnsverhoging aan (14 februari 2014)
Oud-minister Els Borst-Eilers (81) overleden (11 februari 2014)
Van Rijn beantwoordt vragen van commissie VWS over Wereldwinkels (10 februari 2014)
Persbericht: Alcohol verdwijnt op schoolfeesten (10 februari 2014)
CNV wil algehele identificatieplicht bij alcoholkoop (7 februari 2014)
Van Rijn antwoordt op vagen van D66 over art. 20 Drank- en Horecawet (4 februari 2014)
Zwaardere straf voor rijden onder invloed van alcohol én drugs (4 februari 2014)
Studentenverenigingen gaan verschillend om met nieuwe alcoholleeftijd (3 februari 2014)
KHN: 'Maak van horeca ook winkels' (31 januari 2014)
Test met ScramX alcoholband (30 januari 2014)
Ageviewers gaat online drankverkoop aan jongeren controleren (30 januari 2014)
Schultz wil ook alcoholslot in vrachtwagens en bussen (29 januari 2014)
Voorlopig laten jongeren de Nixpress links liggen (29 januari 2014)
Klachtenregen over hogere accijnzen (27 januari 2014)
16- en 17-jarige drinkers stappen in het buitenland (23 januari 2014)
Brief minister Kamp over horecabiermarkt (23 januari 2014)
Alcoholslot kan door ruitenwisservloeistof geactiveerd worden (22 januari 2014)
Uitgaansgeweld neemt af mede dankzij betere leeftijdscontrole en weigeren dronken klanten (22 januari 2014)
Van Rijn: Controle alcoholleeftijd moet beter, vooral bij koop via internet (21 januari 2014)
Van Rijn stuurt nieuwe nalevingscijfers leeftijdsgrenzen naar Tweede Kamer; slijterijen scoorden het beste; thuisbezorgers het slechtste (21 januari 2014)
CDA opent meldpunt accijnsproblemen bij grens (20 januari 2014)
Douane en wijnsector bundelen krachten in strijd tegen wijnsmokkel (16 januari 2014)
Zorgpad problematisch alcoholgebruik geactualiseerd (15 januari 2014)
Van Rijn antwoordt op vragen over de Nixpress (15 januari 2014)
Praten over alcohol beïnvloedt effect anti-alcoholcampagnes (13 januari 2014)
Biersmokkel door horeca en sportclubs leeft op in grensstreek (10 januari 2014)
Persbericht: CBL interpreteert Drank- en Horecawet onjuist (9 januari 2014)
VWS: Ouder met kind mag in super gewoon alcohol kopen (8 januari 2014)
Vreemd CBL-advies aan ouders (8 januari 2014)
Wederverstrekkingsverbod leidt in Deventer tot problemen (7 januari 2014)
DJ Armin van Buuren in alcoholmatigingscampagne (6 januari 2014)
Gedragsdeskundige: 'Logo's bier halen niets uit' (3 januari 2014)
Kassapersoneel supermarkten voelt zich niet meer veilig (2 januari 2014)
Basis-ggz vervangt de Eerstelijnspsycholoog (2 januari 2014)
Meeste Telegraaflezers vinden nieuwe alcoholwetgeving verstandig (31 december 2013)
RTL-enquête: alcoholwet maakt ouders strenger (30 december 2013)
Ook de horeca bereidt zich voor op nieuwe alcoholleeftijd (30 december 2013)
Enquête BNdeStem: jeugd 16/17 jaar zegt door te zullen drinken (28 december 2013)
Ouders vinden 18+ goede zaak, maar verbieden 16- en 17 jarigen niet te drinken (24 december 2013)
19% Nederlanders gaat drank inslaan wegens accijnsverhoging (24 december 2013)
Verkapte marketing van Grolsch (24 december 2013)
Grolsch gaat drie doelgroepen waarschuwen voor alcohol (23 december 2013)
Online nascholing 'bespreekbaar maken van alcoholgebruik' (23 december 2013)
CNV Dienstenbond: Jonge caissière in de knel (21 december 2013)
Recron: toch bier op jongerencampings - Deskundigen: Recron heeft ongelijk (21 december 2013)
Geen Massai-bier in Wereldwinkel door strengere drankwet (20 december 2013)
Online leeftijdsverificatie in 2015 een feit (19 december 2013)
Eerste Kamer aanvaardt accijnsverhoging alcoholhoudende dranken (18 december 2013)
Kritische reactie op plan alcoholbus (15 december 2013)
Leeftijd naar 18: KHN biedt praktische hulpmiddelen (13 december 2013)
Veegwet VWS 2013 repareert Drank- en Horecawet 2013 (12 december 2013)
Beantwoording Kamervragen over effectiviteit BoB-campagne (5 december 2013)
Antwoord op nieuwe Kamervragen (ditmaal van D66) over het alcoholslot (4 december 2013)
ID-scanners in alle Lidl-filialen (3 december 2013)
Minister Opstelten beantwoordt vragen over drankrijders (2 december 2013)
Schultz van Haegen beantwoordt nieuwe Kamervragen over het alcoholslot (29 november 2013)
Horecabrains gaat jongeren waarschuwen tegen boa's (27 november 2013)
AH test ID-reader bij alcoholverkoop (22 november 2013)
Antwoord op Kamervragen over het alcoholslot (19 november 2013)
Debat in Pauw en Witteman over leeftijdsgrens alcohol en tabak (19 november 2013)
Van Rijn verwacht pas na paar jaar effect verhoging leeftijd alcohol en tabak (19 november 2013)
Alcoholproducenten doen niet mee met NIX18 (18 november 2013)
Tapruiters als nalevingshulp in sportkantines (18 november 2013)
NIX18-campagne afgetrapt door Staatssecretaris Van Rijn en Ronald Koeman (18 november 2013)
Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken wordt aangepast (15 november 2013)
Geen uitzondering voor fairtrade wijnen in Wereldwinkels (15 november 2013)
Supermarkten gaan klanten tot 25 jaar vragen om hun legitimatie (15 november 2013)
Wetsvoorstel ingediend dat alcohol- en drugstesten van geweldplegers mogelijk maakt (13 november 2013)
Cafés gaan 18-minners weren (9 november 2013)
Het Centrum Veilig en Gezond Uitgaan maakt infosheet over wijzigingen Drank- en Horecawet (6 november 2013)
'Check leeftijd bij webwinkel' (5 november 2013)
Van Rijn informeert Staten-Generaal over DHW 18+ (4 november 2013)
CBR mag alcoholslotprogramma aan vrachtwagenchauffeurs opleggen (23 oktober 2013)
Strafrechters kritisch over alcoholslot (21 oktober 2013)
Persbericht: Nederland scoort in Europa slecht met naleving van de alcoholleeftijd (18 oktober 2013)
Staatssecretaris beantwoordt Kamervragen over handhaving alcoholleeftijd (17 oktober 2013)
STAP-medewerker maakt historisch overzicht totstandkoming alcoholleeftijd 18+ (18 oktober 2013)
Wet die nieuwe alcoholleeftijd introduceert in Staatsblad (17 oktober 2013)
KHN wil minister van EZ aan tafel bij gesprek met brouwers (16 oktober 2013)
FIOD houdt Dordtenaar aan voor accijnsfraude (16 oktober 2013)
Geïndiceerde alcoholpreventie vanaf 2014 onderdeel huisartsenzorg (15 oktober 2013)
Begrotingsafspraken hebben geen gevolgen voor accijnsverhogingen (12 oktober 2013)
Kabinet maakt 9 miljoen vrij voor gezonder leven (11 oktober 2013)
STAP start sticker-actie rond nieuwe alcoholleeftijd van 18 kaar (10 oktober 2013)
Brouwers blijven lobbyen tegen verhoging van bieraccijns (8 oktober 2013)
Staatssecretaris-geeft-antwoorden-op-kamervragen-over-de-biermarkt-en-bieraccijnsopbrengsten (7 oktober 2013)
Politie meldde duizenden drankrijders niet bij CBR (3 oktober 2013)
Alcohol- en tabaksverkoop beter door gespecialiseerde medewerkers (2 oktober 2013)
Kastelein pleit voor vaste bierprijs (2 oktober 2013)
Weekers stuurt Kamer grenseffectenrapportage alcohol- en tabaksaccijns (27 september 2013)
Taskforce Regeldruk: Schrap inrichtingseisen Drank- en Horecawet (27 september 2013)
Deursticker "Wij verkopen geen alcohol <18" gratis te bestellen (26 september 2013)
Rutte bereid te praten over accijnsverhogingen (26 september 2013)
Tegenbegrotingen: CDA wil accijnsverhoging alcohol schrappen, ChristenUnie niet (26 september 2013)
Internationale conferentie voor zorgverleners: Preventie en behandeling van alcoholische leverziekten (26 september 2013)
Mondelinge vragen over uitspraken procureur-generaal Penn-te Strake op STAP-congres (25 september 2013)
Dreun voor aanpak alcoholgerelateerd geweld (20 september 2013)
Belastingplan 2014: accijnzen op alcoholhoudende dranken stijgen met 5,75% (17 september 2013)
Ook wijnhandel meldt lagere verkoopcijfers (12 september 2013)
Verkoop sterke drank flink gedaald (7 september 2013)
Opstelten geïnformeerd over nieuwe generatie Ageviewers (6 september 2013)
Pomphouders in hoger beroep (6 september 2013)
Meerderheid horeca blijft schenken aan aangeschoten gast (2 september 2013)
LEMA-cursus lijkt te helpen (2 september 2013)
Minister Schippers beantwoordt Kamervragen over dronken huisarts (2 september 2013)
Strafrechters kritisch over alcoholslotprogramma (21 augustus 2013)
CBR legt vaak alcoholslot op (19 augustus 2013)
Bierbranche zet nu promotieteams in tegen hogere accijns (1 augustus 2013)
Interview met Wim van Dalen over verbod op alcoholverkoop in tankstations (26 juli 2013)
Alcoholverkoop bij tankstations blijft verboden (18 juli 2013)
Celstraf voor miljoenenfraude met bier (15 juli 2013)
Van Rijn meldt mogelijke introductie van eID voor leeftijdscontrole bij internetverkoop (15 juli 2013)
Staatssecretaris Weekers beantwoordt vragen over bieraccijns (11 juli 2013)
Uitstel uitspraak over alcohol in tankstations (5 juli 2013)
'Alcohol en ik' krijgt keurmerk (2 juli 2013)
Kamer wil verslaafde artsen op non-actief (29 juni 2013)
Langetermijn effecten van BoB-campagne onderzocht (27 juni 2013)
Alcoholcontroles worden op een andere manier uitgevoerd (27 juni 2013)
VNG blij met verhoging alcoholleeftijd naar 18 jaar (25 juni 2013)
Brouwers starten strijd voor lagere bieraccijnzen (24 juni 2013)
Hogere straf voor geweld onder invloed van alcohol of drugs (21 juni 2013)
Informatie over rijksoverheidscampagne "Naar 18 jaar" (21 juni 2013)
Ook Eerste Kamer stemt in met DHW18+; inwerkingtreding 1 januari 2014 (18 juni 2013)
Eerste Kamer bespreekt alcoholleeftijd 18 jaar (11 juni 2013)
Autoriteit Consument & Markt: geen verbod afnameverplichting bier (7 juni 2013)
'Minimumprijs bier retail, maximumprijs horeca' (31 mei 2013)
Brouwers hopen nog steeds op uitstel verhoging alcoholleeftijd (25 mei 2013)
Zware criminelen kunnen straks levenslang alcoholverbod opgelegd krijgen (24 mei 2013)
Pomphouder: "Alcoholverbod strijdig met mensenrechten" (23 mei 2013)
Voortbestaan SVH onzeker (22 mei 2013)
Eerste Kamer gaat DHW18+ op 11 juni 2013 behandelen (8 mei 2013)
Nieuwe verslavingskliniek speciaal voor werkenden (7 mei 2013)
Kamerbrief over doorberekenen toezichtskosten en prijsafspraken alcoholverstrekkers (6 mei 2013)
Indieners DHW 18+ én regering beantwoorden vragen Eerste Kamer 1 mei 2013
Beantwoording Kamervragen over naleving leeftijdsgrenzen door supermarkten (26 april 2013)
Kamerbrief over schoolvoorlichting over middelengebruik (18 april 2013)
Van Rijn gaat uit van inwerkingtreding DGW 18+ op 1 januari 2014 (12 april 2013)
Persbericht: Hartstichting en STAP willen strengere controles aan de grens (12 april 2013)
Eerste Kamer stelt vragen over wetsvoorstel verhoging alcoholleeftijd (13 april 2013)
Brancheorganisaties zien drank- en tabakssmokkel (8 april 2013)
SGP wil totale stop op alcoholreclame (28 maart 2013)
CDA: 'Verkeerscamera's tegen dronken automobilisten' (20 maart 2013)
Nog geen alcoholslot in vrachtwagens en bussen (13 maart 2013)
Motie Dik-Faber over inwerkingtreding nieuwe alcoholleeftijd aangenomen (11 maart 2013)
Commissie Cohen: alcoholmatiging moet rellen als in Haren voorkomen (8 maart 2013)
Amendementen Kooiman verworpen (5 maart 2013)
Persbericht: Wettelijke leeftijdsgrens alcoholverkoop definitief naar 18 jaar (1 maart 2013)
Kamer steunt verhogen leeftijdsgrens alcohol naar 18 jaar (26 februari 2013)
Initiatiefwetsvoorstel DHW18+ wordt komende week in Tweede Kamer behandeld (22 februari 2013)
Correctie: streefdatum alcoholleeftijd 18+ is 1 januari 2014 (13 februari 2013)
Watdrinkjij.nl bij meeste studenten niet effectief (12 februari 2013)
Kabinet voorziet introductie DHW18+ op 1 oktober 2014 (9 februari 2013)
Indieners initiatiefwetsvoorstel DHW18+ beantwoorden vragen van Tweede Kamer (21 januari 2013)
Regelingen Drank- en Horecawet gepubliceerd in Staatscourant (18 januari 2013)
Pomphouders naar rechter om alcohol (18 januari 2013)
Tweede Kamer bemoeit zich met biermarkt (16 januari 2013)
Trimbos onderzoek: meeste ouders vóór 18-jaargrens alcohol en tabak (15 januari 2013)
Douane heeft app Meldpunt Accijns (8 januari 2013)
Van Rijn schrikt van alcoholmisbruik tijdens jaarwisseling (6 januari 2013)
Slijterij mag laten proeven (4 januari 2013)
Ouders willen alcoholleeftijd naar 18 jaar (2 januari 2013)
Fles-je-vrienden spel gemaakt in opdracht van overheid (1 januari 2013)

-

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP)
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl