NL EN
Word donateur van STAP!

Wat doet het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP?

Het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP is een landelijk kennis- en onderzoeksinstituut voor alcoholbeleid, opgericht in 1994.
STAP wil ertoe bijdragen dat de schade als gevolg van alcoholgebruik aantoonbaar wordt teruggedrongen. Daarbij telt vooral het terugdringen van gezondheidsschade naast andere vormen van alcoholgerelateerde schade zoals overlast, verkeersongevallen en huiselijk geweld.

STAP geeft informatie en adviezen en voert onderzoek uit voor gemeenten, provincies, de landelijke overheid en politieke partijen. Daarnaast geeft STAP voorlichting over alcohol en zwangerschap. STAP coördineert bovendien enkele projecten voor de Europese Commissie en de Wereldgezondheidsorganisatie.
STAP baseert haar adviezen op wetenschappelijke kennis en op effectief gebleken praktijkervaringen.

Korte schets van STAP

Op basis van evidence-based onderzoek pleit STAP ervoor de omvangrijke alcoholproblematiek in Nederland en in Europa terug te dringen door de beschikbaarheid van alcohol te beperken. Goede wettelijke regelgeving en handhaving daarvan zijn belangrijke instrumenten voor een succesvol beleid. STAP is voorstander van een algeheel reclameverbod. Daarnaast zet STAP zich er voor in de risico’s van alcoholgebruik onder de aandacht te brengen van een zo breed mogelijk publiek.

STAP ontvangt projectsubsidies van lokale overheden en van fondsen. Ook opdrachtgevers en particuliere donateurs dragen bij aan de middelen van STAP.

Gemeenten die STAP willen inschakelen kunnen contact opnemen voor een vrijblijvend adviesgesprek. U kunt bellen naar 030-6565041 of het speciale contactformulier invullen.

Sterke punten van STAP

  • Kennis van effectieve beleidsmaatregelen voor landelijk en lokaal beleid
  • Jarenlange ervaring met de implementatie van lokaal beleid
  • Beschikking over breed lokaal, landelijk en internationaal netwerk
  • Samenwerking met universiteiten
  • Specialistische kennis met betrekking tot Drank- en Horecawet, alcoholmarketing, alcohol en jongeren en alcohol en zwangerschap

STAP als organisatie

De rechtsvorm van STAP is een Stichting. STAP heeft een bestuur met 7 leden.
Voorzitter van het bestuur is Bert Middel, dijkgraaf van het waterschap Noorderzijlvest, voorheen burgemeester van Smallingerland (Drachten e.o.).
Overige leden van het bestuur:
- Mr. Arend Vast, voormalig Hoofdofficier van Justitie, nu medewerker EUROJUST te Den Haag;
- Dr. Corrie Hermann, voormalig directeur GGD en voormalig lid Tweede Kamer;
- Drs. Leen Verweij, voormalig wethouder Gemeente Barneveld en voormalig directeur VMBO;
- Cor Zeeman, penningmeester; directeur Pensioenfonds;
- Drs. Cees Goos, Europees consultant en o.a. voormalig medewerker WHO;
- Dr. Ed Pennings, secretaris; toxicoloog o.a. werkzaam voor LUMC te Leiden en de Gezondheidsraad.

Adviseurs van het bestuur zijn Ton Vreeken en Teun Verheij, directeur Albron Catering.

Bij STAP werken 7 (parttime) staf- en projectmedewerkers (verdeeld in twee 'afdelingen') en 2 medewerkers op de administratie (respectievelijk voor het secretariaat en voor financiën/personeel). Directeur van STAP is ir. W.E. van Dalen. Daarnaast werkt STAP regelmatig met enkele freelancers en stagiaires.

Opdrachtgevers van STAP zijn/waren: het Ministerie van VWS (monitoring-functie), het Ministerie van Buitenlandse Zaken (project in Roemenië), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), DG SANCO (Europese Commissie); DG Research & Innovation (Europese Commissie), ZonMw (ZorgOnderzoek Nederland), diverse Nederlandse gemeenten en diverse fondsen.

Activiteiten van STAP

Bescherming en promotie van gezondheid als kerndoel
STAP is gespecialiseerd in het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek, het verstrekken van kennis, het geven van beleidsadviezen aan overheden en het organiseren van congressen en studiereizen voor Nederlandse professionals. Het aantoonbaar terugdringen van gezondheidsschade (en andere alcoholgerelateerde schade) staat daarbij voorop waarbij STAP op basis van wetenschappelijk vergaarde kennis overheden adviseert om te kiezen voor effectieve beleidsmaatregelen. Inmiddels is er voldoende wetenschappelijke kennis over welke maatregelen effectief zijn en welke minder of niet. Echter, het maatschappelijke draagvlak voor effectieve maatregelen (zoals beperken van de beschikbaarheid, een goed prijsbeleid, reclamebeperking en effectieve handhaving van de leeftijdsgrenzen) ontbreekt dikwijls. STAP wil daarom veel aandacht en tijd stoppen in brede maatschappelijke bewustwording van de ernst van de problematiek. Alcohol is als genotmiddel sterk geaccepteerd in de westerse samenleving waarbij de gezondheidsrisico’s van alcohol als geaccepteerd genotmiddel voor veel mensen onvoldoende bekend dan wel moeilijk te aanvaarden zijn. Alcohol is een legaal product. Actieve verkoop gepaard gaande met intensieve productmarketing maakt dat de leuke kanten van alcohol frequent en professioneel worden gecommuniceerd terwijl de schaduwzijden van het product veel minder aandacht krijgen. Brede onderschatting van de risico’s van het gebruik van alcohol is daar een gevolg van. STAP ziet voor haar een taak weggelegd om deze onderschatting zoveel mogelijk te beperken.

STAP als gezondheidsinstituut in Nederland en Europa
STAP is het enige gezondheidsinstituut in Nederland dat uitsluitend is gericht op het terugdringen van alcoholgerelateerde gezondheidsschade. Er is in Nederland geen ander instituut dat zich specifiek richt op het systematisch vergaren van wetenschappelijk kennis over de gezondheidsrisico’s van alcohol en het ontwikkelen van netwerken van alcoholonderzoekers, artsen en gezondheidsinstellingen met betrekking tot het thema alcohol. STAP wil zoveel mogelijk onafhankelijk opereren en niet afhankelijk zijn van één opdrachtgever. STAP voert slechts een beperkt aantal doelgroepgerichte preventieprogramma’s uit voor specifieke doelgroepen. Uitvoering van publiekscampagnes voor o.a. ouders is de taak van het Trimbos-instituut, de GGD-en de instellingen voor verslavingszorg. Een uitzondering is de uitvoering van het project Alcohol en Zwangerschap waarbij o.a. door STAP voorlichting wordt gegeven aan verloskundigen en vrouwen.
STAP onderhoudt contacten met tal van gezondheidsinstituten en met de meest vooraanstaande specifieke deskundigen op dit terrein in Nederland en Europa. In Nederland is STAP o.a. betrokken bij het onderzoek naar het aantal opnames van jongeren met een alcoholoverdosis in algemene ziekenhuizen. STAP is tevens lid van het Partnership Vroegsignalering van het Trimbos-instituut (t.b.v. het thema Alcohol en Zwangerschap). STAP werkt(e) in Nederland samen met de Universiteiten van Twente (Communicatie), Amsterdam (Communicatie), Nijmegen (Pedagogiek) en Maastricht (Gezondheidswetenschappen). Zo’n 20 studenten hebben tijdens hun masterfase in de periode 2004 tot op heden onderzoek uitgevoerd in opdracht van STAP. Op regionaal niveau is STAP betrokken bij tal van regionale alcoholprojecten o.a. als projectadviseur, projectonderzoeker of als lid van de projectadviesraad.

Internationale netwerken
Mede als gevolg van de coördinatie van en deelname aan Europese projecten (zie het projectenoverzicht op de themapagina Europees beleid voor een overzicht) heeft STAP een breed internationaal netwerk ontwikkeld. STAP is sinds 2002 lid van EUROCARE (Europese Vereniging voor NGO’s met betrekking tot alcohol en drugs), en sinds 2008 lid van het zogenaamde Alcohol and Health Forum van de Europese Commissie. STAP coördineert op Europees niveau het European Centre for Monitoring Alcohol Marketing (EUCAM). De samenwerking met nationale en internationale wetenschappers is belangrijk voor de kwaliteit van het werk van STAP.

Geschiedenis van STAP

STAP is opgericht in 1994 onder de naam Stichting Alcoholpreventie. De oprichters waren vanuit diverse invalshoeken begaan met de gevolgen van overmatig alcoholgebruik. Een van de eerste aandachtsgebieden van STAP betrof het thema Alcohol en Zwangerschap. Aanvankelijk beschikte STAP over een beperkt budget. Vanaf 1998 ontving STAP een subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De subsidie was bedoeld om alcoholreclame en alle andere vormen van alcoholmarketing op systematische wijze in beeld te brengen. Vanaf 2002 is deze monitoring-functie uitgebreid. Ook is STAP rond die tijd op bescheiden schaal een beroep gaan doen op bijdragen van fondsen. Daardoor was STAP vanaf toen in staat academisch opgeleide mensen aan te trekken. Dit heeft er toe geleid dat STAP vanaf 2002 is uitgegroeid van een bescheiden NGO met het karakter van een vrijwilligersorganisatie tot een professionele NGO met een kleine wetenschappelijk opgeleide staf, een keur van nationale en internationale projecten en goede netwerken in zowel binnen- als buitenland. Sinds 2013 geeft VWS overigens geen subsidie meer voor de monitoring-functie.
In 2009 heeft STAP, conform de identiteit van haar werkzaamheden, haar naam veranderd in Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP).

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP)
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl