Alcoholmarketing

Regulering van de alcoholreclame

In Nederland zijn drie verschillende documenten waarin regels staan m.b.t. alcoholreclame.
1. De Drank- en Horecawet
2. De Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken
3. De Mediawet 2008

De Drank- en Horecawet bevat een artikel dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de bevoegdheid geeft om een Reclamebesluit op te stellen waarin regels worden gesteld m.b.t. alcoholreclame. Tot nu toe is zo’n besluit echter niet in werking getreden.

De alcoholreclame in Nederland wordt voornamelijk gereguleerd middels zelfregulering door de drankindustrie. Sinds 1977 is een Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken van toepassing. Deze code is in 2000 gewijzigd. Sindsdien is er een vrijwillig reclameverbod voor alle media als 25% van het publiek (kijkers, luisteraars, lezers of bezoekers) jonger dan 18 jaar is. Sinds een wijziging van de code in 2008 moeten adverteerders verplicht een slogan bij alcoholreclame plaatsen.
De slogan bij reclame voor zwak-alcoholhoudende dranken is “Geen 16? Geen druppel!”. Bij reclame voor sterke drank is de slogan “Geniet, maar drink met mate”.
In de Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken zijn de Europese regels opgenomen m.b.t. de inhoud van alcoholreclame uit de Richtlijn Audiovisuele Mediadiensten. Nederland is het enige EU land dat deze regels niet heeft geïmplementeerd door opname in een formele wet, maar door opname in een zelfreguleringscode.

Nederland kent sinds 2009 een wettelijk verbod op alcoholreclame op televisie en radio van 6 uur ’s morgens tot 9 uur ’s avonds. Het verbod is opgenomen in de Mediawet 2008. Het verbiedt de omroepen in het genoemde tijdvak commercials voor alcoholhoudende dranken uit te zenden. Op deze regelgeving wordt toegezien door het Commissariaat voor de Media.

Uit onderzoek van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP blijkt dat sinds de invoering van het wettelijk verbod om tot 9 uur 's avonds alcoholspots uit te zenden, het bereik van alcoholreclame onder jongeren, met name die tussen 12 en 17 jaar, niet is afgenomen, maar juist is toegenomen. Dat komt vooral omdat de drankindustrie sindsdien veel méér alcoholreclame is gaan uitzenden vlak ná 9 uur 's avonds.

Monitoring door STAP

Vanaf 2002 tot en met 2012 volgde het Nederlandse Instituut voor Alcoholbeleid STAP in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, als onafhankelijke speler, de zelfregulering van de alcoholreclame. Ook andere vormen van marketing werden systematisch in kaart gebracht: sportsponsoring, happy hours, bioscoopreclame, supermarktprijzen, internetverkoop. Bovendien werd het verbod op alcoholreclame op radio en tv vóór 9 uur ’s avonds gemonitord. Daarnaast voerde STAP voor de Europese Commissie onderzoek uit in alle lidstaten en bestudeerde ze de zelfregulering in Bulgarije, Denemarken en Italië. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft STAP gevraagd om de alcoholreclame in een aantal Afrikaanse landen te monitoren.

Voor meer informatie over alcoholreclamebeleid in Nederland, trends in alcoholmarketing, effecten van alcoholreclame, cijfers over alcoholreclame en klachten over alcoholreclame verwijst STAP u naar haar website www.alcoholreclame.nl.

Uit het archief

Kabinet bespreekt aanvullende maatregelen tegen alcoholreclame (23 april 2013)
Alcoholindustrie onderschat het bereik van alcoholreclame onder jongeren (22 april 2013)
SGP wil totale stop op alcoholreclame (28 maart 2013)
In België komen strengere regels rond alcoholreclame (25 januari 2013)
ALDI maakt het te bont (7 september 2012)
Rusland strijdt tegen alcohol en tabak (28 augustus 2012)
Next checkt bewering CDA over alcoholreclame (27 augustus 2012)
Heineken sponsor OS: Rogge vraagtekens, Bolhuis ziet geen problemen (28 juli 2012)
Heineken voor 45 miljoen in Bond film (26 mei 2012)
C1000 stunt met bier (23 mei 2012)
Het is druk met brouwers langs de lijn (19 mei 2012)
Europees onderzoek: jongeren vaak blootgesteld aan alcoholreclame (27 april 2012)
Wijnreclame mag geen tijdelijk heilzaam effect suggeren (29 maart 2012)
Reclamesector vindt verwerping TK moties over alcoholreclame een "opsteker" (15 maart 2012)
Aantal alcoholreclamespotjes na 9 uur 's avonds verdrievoudigd (27 december 2011)
Wijziging Reclamecode Alcoholhoudende Dranken per 1 januari 2012(19 december 2011)
Reclamecode voor Alcoholhoudende Dranken gewijzigd(7 oktober 2011)
RCC: “Reclame-Tweet” van Heineken zet aan tot overmatige en onverantwoorde alcoholconsumptie (30 augustus 2011)
NOS-boete sponsoring Heineken en Mastercard (12 juli 2011)
Amstel badjassen bij de Bekerfinale in strijd met Reclamecode voor Alcoholhoudende Drank (9 juni 2011)
Evenementen ontvangen 1 miljard van brouwerijsector (1 juni 2011)
Zien drinken doet drinken (12 mei 2011)
Boete voor te vroeg uitzenden alcoholreclame (2 apr 2011)
Stap rapport ‘Trends in Alcoholmarketing’ openbaar (5 jan 2010)
Voetbalsite is eigendom van Heineken (19 nov 2009)
Horeca Nederland goochelt met cijfers Stap rapport (29 okt 2009)
‘Maak reclamebudget dranksector openbaar’ (17 sep 2009)
Klink: voorlopig nog geen waarschuwing op drankfles (25 aug 2009)
Waarom geen prijsstunten met alcohol? (29 jun 2009)
Nieuwsbrief: 39 klachten tegen alcoholreclame in 2008 (25 jun 2009)
Kamer valt over GGG-symposium bij Heineken (23 jun 2009)
Bewezen: reclame zet aan tot drinken (12 mrt 2009)
Minder drinkers door betere zelfregulering? (23 feb 2009)

Factsheets

Blootstelling aan alcoholpromotie tijdens EK (3 feb 2009)
Bekendheid en waardering alcoholmerken bij jongeren onder de 16 jaar (20 oktober 2008)
Prijsacties in de Nederlandse horeca (21 mrt 2007)
Wat maakt alcohol aantrekkelijk voor jongeren? (7 feb 2007)
Alcohol in soaps gerelateerd aan drinkgedrag van jongeren (6 sep 2006)
Jongeren onder de 16 jaar en het aanbod van alcohol (28 mrt 2006)

Links

www.alcoholreclame.nl
www.reclamecode.nl
www.faseproject.eu
www.eucam.info
www.elsa-europe.org