Home | Home | Thema's | Alcohol & Jongeren

Alcohol & Jongeren

De website www.alcoholvrijeomgeving.nl heeft tot doel de omgeving van jongeren zo alcoholvrij mogelijk te maken. Het aanbod van drank op schoolfeestjes, thuis, in de horeca en de invloed van reclame dragen bij aan de populariteit ervan bij jongeren. Jongeren komen op verschillende plaatsen in aanraking met alcohol. Daarom dringt STAP met het project Alcoholvrije omgeving letterlijk aan op het terugdringen van de aanwezigheid van alcohol in de leefomgeving van jongeren. Deze visie is gebaseerd op wetenschappelijke studies die het belang van de beïnvloeding van de omgeving van jongeren bepleiten (Jolder, 1998; Dekker et al., 2006).

STAP heeft het initiatief genomen om veelbelovende praktijkvoorbeelden van scholen, ouders, horeca en jongerenorganisaties te inventariseren, te bundelen en te promoten. De resultaten van dit initiatief worden uitvoerig beschreven op www.alcoholvrijeomgeving.nl. Op de website worden inspirerende voorbeelden gegeven van scholen in het voortgezet onderwijs die alcoholvrije schoolfeesten en werkweken organiseren. Hoe pakken de scholen dit aan? Ook worden de ervaringen met indrinken en het gebruik van alcoholtesters beschreven. Naast voorbeelden van alcoholvrije scholen, worden ook positieve initiatieven vanuit de horeca beschreven. Zo zijn er al meerdere horecagelegenheden die leuke alcoholvrije feesten voor jongeren organiseren. Ook staat er op de website informatie van ouders die kiezen voor een alcoholvrije opvoeding. Tips over de do’s en dont’s van alcohol tijdens de opvoeding zijn er te vinden. De website is een inspiratiebron voor iedereen die een alcoholvrije omgeving voor kinderen wenst. Tevens biedt de website ook de mogelijkheid om praktijkervaringen uit te wisselen. Zo kunnen we leren van elkaars ervaringen!

Feiten en cijfers

1. Jongeren gaan gemiddeld zo rond hun 13de verjaardag drinken
- De gemiddelde leeftijd waarop scholieren voor het eerst alcohol drinken is 13,1 jaar. De startleeftijd van jongens is iets lager (12,9 jaar) dan die van meisjes (13,3 jaar).
- Van de 15-jarige scholieren heeft 83% ooit alcohol gedronken.
- Bijna één derde van de leerlingen van het voortgezet onderwijs heeft in de maand voorafgaand aan het onderzoek wel eens 5 glazen of meer bij één gelegenheid gedronken (het zogenaamde binge drinken). Onder de 15-jarigen is dat zelfs 41 procent.
- Vanaf 15-16 jaar beginnen jongens grotere hoeveelheden alcohol te drinken dan meisjes. Er zijn dan meer jongens die binge drinken dan meisjes. Ook drinken jongens op die leeftijd in het weekend meer glazen alcohol dan meisjes.

2. Allochtone jongeren drinken minder alcohol
- Het alcoholgebruik (ooit en de laatste maand) komt beduidend minder voor onder scholieren met een Marokkaanse en Turkse etnische achtergrond dan onder scholieren van Nederlandse afkomst.

3. Vergeleken met enkele jaren terug drinken minder jongeren tot en met 15 jaar
- Bier is de meest populaire drank onder jongens, voor meisjes is dit wijn. Vergeleken met 2007 zijn wijn, shooters en sterke drank onder scholieren in het voortgezet onderwijs populairder geworden.
- Het aantal scholieren dat ooit alcohol heeft gedronken is in 2011 gedaald ten opzichte van 2007. Bij uitsplitsing naar leeftijd, blijkt er uitsluitend een daling in het ooit-gebruik van alcohol te zijn onder scholieren in groep 7 en 8 van het basisonderwijs en in de leeftijd van 12 tot en met 15 jaar. Bij de oudere leeftijdsgroepen is het alcoholgebruik stabiel.
- Het aantal scholieren dat ooit dronken is geweest, is gedaald onder 13- tot en met 15-jarigen, maar dronkenschap in de afgelopen maand is stabiel gebleven ten opzichte van 2007.
- Het aantal scholieren dat in de afgelopen vier weken 5 glazen of meer heeft gedronken bij één gelegenheid (binge drinken) is, ten opzichte van 2007 gedaald onder de 12- tot en met 15-jarigen. Onder scholieren die de afgelopen maand alcohol hebben gedronken is de maandprevalentie van binge drinken echter stabiel gebleven.

4. Nederlandse jongeren drinken véél vergeleken met andere Europese jongeren
- Het percentage vroege starters ligt duidelijk lager dan het Europese gemiddelde.
- Het percentage actuele gebruikers van alcohol ligt iets boven het Europese gemiddelde.
- Als het gaat om de hoeveelheid geconsumeerde alcohol tijdens de laatste drinkgelegenheid scoren Nederlandse jongeren hoog.

5. Alcoholvergiftiging onder jongeren stijgt sinds 2007
- In 2011 zijn 762 Nederlandse jongeren onder de 18 jaar met spoed opgenomen in een ziekenhuis na het drinken van te veel alcohol; in 2007 waren dat er 297; in 2008 337 en in 2009 500. Wat opvalt is dat het meestal om gewone autochtone jongeren gaat. De gemiddelde leeftijd van deze ‘comadrinkers’ ligt iets boven de 15 jaar.
- In 2011 belandden 3.100 jongeren onder de 25 jaar i.v.m. alcoholvergiftiging op de spoedeisende hulp van ziekenhuizen.

6. Ernstige en blijvende gezondheidsschade onvermijdelijk
- Blootstelling aan alcohol tijdens de jeugd kan tot geheugen-, leer- en concentratieproblemen leiden; hersenen die in ontwikkeling zijn (tot het 23e levensjaar) zijn het meest kwetsbaar.
- Jongeren die voor hun 15e met drinken zijn begonnen lopen vier maal zoveel risico op alcoholverslaving als jongeren die op hun 21e zijn begonnen.
- Bij meisjes en jonge vrouwen is met name het risico op ontwikkeling van borstkanker zorgwekkend. Uit onderzoek is gebleken dat hoe meer en hoe vaker jonge vrouwen alcohol gebruiken tijdens de adolescentie, des te groter de kans is op goedaardige borstaandoeningen. Goedaardige borstaandoeningen zijn een belangrijke voorspeller voor borstkanker.
- Hoe jonger tieners aan alcohol beginnen des te groter de kans dat zij ook gaan roken of drugs gaan gebruiken.

7. Alcoholgerelateerde ongevallen en incidenten
- Veiligheid NL telde in 2011 4.100 alcoholgerelateerde ongevallen bij jongeren tussen de 10 en 25 jaar.
- Alcohol speelt een rol in 8,7% van door de politie geregistreerde incidenten met jongeren, zo bleek uit een recente studie van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP naar de alcoholincidenten in 2010 in 5 gemeenten in de Food Valley regio.