NL EN
DONEER NU!

Global Burden of Disease studie: in Nederland kanker belangrijke alcoholgerelateerde doodsoorzaak

13 oktober 2025

Gisteren zijn de meest actuele cijfers van de Global Burden of Disease (GBD) studie gepubliceerd. De studie is onderdeel van een langetermijn studie naar mortaliteit, uitgevoerd door het Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME), in samenwerking met honderden medewerkende onderzoekers wereldwijd. GBD wordt financieel ondersteund door de Gates Foundation en Bloomberg Philanthropies.

De rapportage in The Lancet bestaat uit diverse kernartikelen die demografie, oorzaken van overlijden, ziektelast, en risicofactoren behandelen. De periode die wordt geanalyseerd loopt van 1990 tot 2023, en omvat 204 landen/gebieden. De resultaten zijn ook online raadpleegbaar op de databank GBD Compare.

Er wordt gewerkt met 88 ‘modificerende risicofactoren’ die in de schattingen meegenomen worden (bijv. hoge bloeddruk, luchtvervuiling, roken, hoge bloedsuiker, high alcohol use), dat wil zeggen: factoren die (in theorie) beïnvloedbaar zijn. Voor de schatting van sterfte, ziektelast en levensverwachting worden geavanceerde modellen gebruikt, vaak inclusief regressie-modellen, extrapolaties en correcties voor onderrapportage of datalimieten.

Uit de cijfers blijkt dat ongeveer de helft van alle gezondheidsverlies kan worden gekoppeld aan risicofactoren die beïnvloedbaar zijn.

‘High alcohol use’ staat wereldwijd op plaats 11 voor wat betreft gezondheidsverlies. Kijken we alleen naar West-Europa dan is dat plaats 5. Kijken we naar de risicofactor ‘high alcohol use’ in Nederland dan blijkt dat in 2023 ruim 5.500 sterfgevallen alcoholgerelateerd waren. Het gaat vooral om alcoholgerelateerde kanker: daaraan stierven in Nederland in 2023 bijna 2.400 personen. In ons land was in 2023 de ziektelast a.g.v. ‘high alcohol use’, uitgedrukt in DALY’s bijna 92.000 per 1.000 inwoners.

Bronnen: thelancet.com en GBD Compare.

Global Burden of Disease studie: in Nederland kanker belangrijke alcoholgerelateerde doodsoorzaak

Laatste nieuws

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl