NL EN
DONEER NU!

Onderzoek Universiteit Amsterdam naar frames alcohollobby

28 oktober 2025

Deze week is een onderzoek verschenen van de Universiteit van Amsterdam naar hoe Nederlandse alcohollobbyisten praten over alcoholgebruik, alcoholschade en preventiebeleid. Uit de studie blijkt dat de alcohollobby een tweesporenbeleid hanteert.

Onderzoeker Luc Hagenaars en zijn team hebben voor dit onderzoek 41 krantenartikelen en 17 overheidsdocumenten, verkregen via de Wet Open Overheid (WOO), uit de periode 2014 tot 2024 geanalyseerd, aan de hand van wetenschappelijke raamwerken over marketing en beleidsframing.

Uit het onderzoek blijkt dat de alcohollobbyisten in de krantenartikelen alcohol vooral positief neerzetten. Ze benadrukken richting journalisten e.d. traditie, innovatie, smaak en gezelligheid, en presenteren zichzelf als maatschappelijk verantwoordelijke partners. Negatieve gevolgen van alcohol en beleid gericht op het beperken daarvan, komen nauwelijks aan bod.

In communicatie met de overheid framen de lobbyisten alcohol, alcoholschade en alcoholbeleid juist anders. "Daar wordt nog veel meer uit de kast getrokken", zegt Hagenaars op basis van de correspondentie tussen overheid en lobbyclubs. Dat zijn bijvoorbeeld de Nederlandse Brouwers en brancheorganisatie Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie (STIVA), maar ook NOC*NSF, dat grote financiële belangen heeft bij sportsponsoring door alcoholproducenten.

In deze communicatie richting de overheid wordt twijfel gezaaid over de schadelijkheid van alcohol en wordt de legitimiteit van wetenschappers en gezondheidsorganisaties ter discussie gesteld. Ook wordt benadrukt dat alcohol een probleem is van individuele drinkers (‘matig drinken past bij een gezonde leefstijl’) en wordt volgehouden dat vrijwillige maatregelen voor probleemgroepen beter werken dan wet- en regelgeving, die bovendien betuttelend is. De alcoholindustrie is niet het probleem, maar presenteert zichzelf als verantwoordelijk partner, als onderdeel van de oplossing.

'Voor de schermen' draait het om een positief imago van alcohol en de alcoholindustrie; 'achter de schermen' wordt richting de overheid aangestuurd op beperking van beleid, onder andere omdat daar geen draagvlak voor zou zijn door datzelfde positieve imago.

Deze bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek in andere landen, waar betrokkenheid van de alcoholindustrie bij beleidsvorming daadkrachtig preventiebeleid ondermijnde, omdat minder alcoholverkoop haaks staat op de commerciële belangen van de alcoholindustrie.

Bron: nrc.nl.

framing-van-alcoholgebruik.pdfframing-van-alcoholgebruik.pdf (627 kB)

Laatste nieuws

THEMA'S

Lokaal beleid

Nationaal beleid

Europees beleid

Alcoholmarketing

Feiten en cijfers

Alcohol & Zwangerschap

Alcohol & Jongeren

Alcohol & Kanker

Alcohol & Hersenen

Blurring

Alcohol & Lever

AGENDA

CONTACT

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl