NL EN
DONEER NU!

Wetenschappelijk nieuws

Hieronder vindt u een overzicht van belangrijke, spraakmakende studies over alcohol in internationale wetenschappelijke tijdschriften.

Alcohol belangrijke oorzaak van ziekte en sterfte wereldwijd

13 mei 2026

Alcohol is wereldwijd een belangrijke oorzaak van tientallen ziektes en verwondingen. Dat concluderen onderzoekers van Harvard en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vandaag in een artikel in Addiction.

Het risico neemt over het algemeen toe naarmate mensen vaker, meer of langduriger drinken, maar de auteurs benadrukken dat er voor veel aandoeningen geen volledig veilige ondergrens bestaat. Nieuwe genetische onderzoeksmethoden versterken het bewijs dat veel verbanden waarschijnlijk écht causaal zijn, en niet alleen samenhangen met leefstijl of sociale factoren.

Uit het onderzoek blijkt dat alcohol betrokken is bij meer dan 60 aandoeningen die volledig aan alcohol kunnen worden toegeschreven, waaronder: alcoholvergiftiging, het foetaal alcoholsyndroom, alcoholische hartspierziekte en levercirrose. Daarnaast verhoogt alcohol ook gedeeltelijk het risico op: kanker (o.a. borst-, darm- en leverkanker), hoge bloeddruk, beroerte, infectieziekten, psychische problemen en ongevallen/geweld.

Oudere studies suggereerden soms dat matig drinken beschermend zou kunnen zijn voor hart en bloedvaten. Deze review stelt dat veel van dat bewijs waarschijnlijk vertekend was door methodologische fouten, zoals het vergelijken met voormalige drinkers of mensen met slechte gezondheid. De nieuwere genetische studies (met Mendeliaanse Randomisatie) geven minder steun aan een beschermend effect van alcohol, maar is er simpelweg onvoldoende bewijs om een J-vormige relatie met ischemische hartziekten volledig te weerleggen.

Alcohol blijkt het immuunsysteem te verzwakken en verhoogt het risico op infecties zoals: tuberculose, longontsteking, hiv/aids en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarnaast heeft alcohol een grote impact op het gedrag van mensen: we nemen vaker en grotere risico’s als we onder invloed zijn. En ook dat draagt bij aan besmettingen en het ontstaan van gevaarlijke infecties.

Een belangrijk punt uit de review is dat bepaalde gezondheidsschade gedeeltelijk kan herstellen wanneer iemand stopt of sterk mindert met drinken. Dat geldt bijvoorbeeld voor: leverfunctie, bloeddruk, sommige cardiovasculaire risico’s.

Carr, S., Espinosa Dice, A.L., Gmel, G.E.Sr. et al. A review of the relationship between dimensions of alcohol consumption and the burden of disease: 2026 update including Mendelian randomisation studies. Addiction (2026).
https://doi.org/10.1111/add.70435

Bron: Addiction.

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl