NL EN
DONEER NU!




-

Lokaal alcoholbeleid

Directe link naar het ondersteuningsaanbod aan gemeenten

HIER is de directe link naar het speciale deel van onze website waar nadere informatie te vinden is over hetgeen STAP/Universiteit Twente gemeenten kunnen bieden, zoals mystery-shop onderzoek, doortap-onderzoek, alsmede advisering bij beleid en toezicht op het gebied van de Drank- en Horecawet.

Pijlers effectief lokaal alcoholbeleid

Effectief lokaal alcoholbeleid levert zowel gezondheidswinst als economische winst op. Het kenmerkt zich door een samenhangend geheel van maatregelen en interventies op het terrein van volksgezondheid en veiligheid. Een strategisch alcoholbeleid is gebouwd op interventies die gedurende een langere tijd worden uitgevoerd. Lokaal alcoholbeleid beoogt primair de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik te voorkomen, die niet alleen de gezondheid van een individu betreffen maar ook de veiligheid en de openbare orde binnen een gemeente. Het gaat bij alcoholbeleid om een combinatie van veiligheids- en gezondheidsdoelstellingen. Daarom is een integrale benadering vanuit verschillende beleidsdisciplines binnen de gemeente essentieel voor het voeren van effectief alcoholbeleid. Veelbelovende alcoholpreventieprojecten in Nederland geven inmiddels invulling aan een combinatie van beleidsterreinen.

Cirkels3

Drie beleidspijlers
Een effectief preventief lokaal alcoholbeleid kent drie pijlers:
1. Regelgeving
2. Handhaving
3. Educatie en bewustwording
Hoe effectief de pijler ‘regelgeving’ wetenschappelijk gezien ook is, het is vrijwel onmogelijk de pijler ‘regelgeving’ lokaal goed in te zetten zonder hulp van de pijler ‘educatie en bewustwording’ en de pijler ‘handhaving’. Een regel zonder voldoende handhaving is een loze regel. Handhaving is essentieel om de regelgeving effectief te maken.
Hetzelfde geldt voor educatie. Het reguleren van de alcoholverkoop is vaak niet populair onder het grote publiek en onder alcoholverstrekkers. Educatie en bewustwording is dan vooral ook nodig om draagvlak te creëren voor de te nemen maatregelen. Het omgekeerde geldt echter ook: aandacht voor educatie en bewustwording zonder duidelijke regels en toezicht op de naleving van deze regels is zinloos. Zo is alleen het inzetten van educatie in de vorm van voorlichting niet voldoende om schadelijk drinkgedrag effectief te veranderen en dat geldt des te meer voor de nog niet volwassen jonge drinker.

Toegenomen aandacht
De aandacht voor lokaal alcoholbeleid is sterk toegenomen sinds het begin van deze eeuw. Mede door de toegenomen jeugdproblematiek zagen steeds meer gemeenten zich genoodzaakt een adequaat lokaal alcoholbeleid te voeren. De wijzigingen van de Drank- en Horecawet met ingang van 1 januari 2013 en 1 januari 2014 hebben de gemeentelijke taken en bevoegdheden op dit terrein aanzienlijk uitgebreid.

Aanbevolen literatuur
In de uitgave Effectief alcoholbeleid, hoe pakt u dat aan? is veel informatie opgenomen over de organisatie van de aanpak op lokaal niveau (succes- en faalfactoren, bestuurlijk draagvlak, samenwerking etc.).
In de Handleiding Lokaal Alcoholbeleid en de opvolger daarvan de Handreiking Gezonde Gemeente (alcoholdeel) is meer informatie over de pijlers van het lokale alcoholbeleid te vinden.

Effectief alcoholbeleid; hoe pakt u dat aan? (357 kB)

Handleiding Lokaal Alcoholbeleid deel 1 (471 kB)

Handleiding Lokaal Alcoholbeleid deel 2 (419 kB)

Leeflijn behorende bij Handleiding Lokaal Alcoholbeleid (394 kB)

Hier een link naar het alcoholdeel van de Handreiking Gezonde Gemeente.

1. Regelgeving

Voor invulling van de pijler ‘regelgeving’ gebruiken de meeste gemeenten hun bevoegdheden op grond van de Drank- en Horecawet en die op grond van de Gemeentewet (daarin is de autonome bevoegdheid van de gemeente geregeld).

Burgemeester
De burgemeester voert op lokaal niveau de Drank- en Horecawet in medebewind uit. Hij/zij verleent ook de vergunningen aan slijterijen en horecabedrijven. De algemene vergunningsvoorwaarden zijn landelijk geregeld (zie paragraaf Drank- en Horecawet op themapagina Nationaal beleid).

Alhoewel op het terrein van vergunningen en ontheffingen het meeste nationaal bepaald is, kan de burgemeester, als bevoegd gezag, toch invulling geven aan het lokale alcoholbeleid. Hij/zij kan bijvoorbeeld een aanvraag weigeren om een ontheffing waarmee tijdens evenementen (maximaal 12 dagen) zwak-alcoholhoudende drank kan worden geschonken. Ook kan hij/zij besluiten wel zo’n evenementenontheffing te verlenen, maar die te beperken of er voorschriften aan te verbinden.

Verordenende bevoegdheden
Op grond van de Drank- en Horecawet kunnen (en in enkele gevallen moeten) gemeenteraden verordeningen vaststellen ter aanscherping van de landelijke regels. Het gaat om de volgende verordenende bevoegdheden:
- (Tijdelijk) verbieden/beperken alcoholverkoop horeca/slijterij
- Voorschriften aan vergunning verbinden
- Vergunning beperken tot zwak-alcoholhoudende drank
- Tijdelijk verbieden alcoholverkoop supermarkten, snackbars, bierkoeriers etc.
- Vaststellen schenktijden paracommercie (verplicht)
- Reguleren privé bijeenkomsten paracommercie (verplicht)
- Reguleren bijeenkomsten van derden paracommercie (verplicht)
- Toelatingsleeftijden bepalen voor horecalokaliteiten/terrassen (≤ 21 jaar)
- Toelatingsleeftijden koppelen aan tijdstippen (≤ 21 jaar)
- Verplichten van ID-check bij vaststellen toelatingsleeftijden horeca
- Verbod instellen extreme prijsacties in horeca (> 40%)
- Verbod instellen extreme prijsacties in detailhandel (> 30%)

Veel gemeenten leggen hun lokale aanvullende regels vast in één lokale Drank- en Horecaverordening.

De verordenende bevoegdheid op grond van de Drank- en Horecawet is overigens wel beperkt. Artikel 40 van de Drank- en Horecawet zegt immers: “Voor zover in [de Drank- en Horecawet] niet anders is bepaald, kunnen ten aanzien van de onderwerpen, waarin zij voorziet, geen [ ] gemeentelijke verordeningen worden gemaakt”. Dat betekent simpelweg dat de gemeente alleen verordeningen op grond van de Drank- en Horecawet mag maken voor zover de wet dat uitdrukkelijk toestaat. Zo mag de gemeente bijvoorbeeld niet middels een verordening een leeftijdsgrens van 21 jaar voor de verstrekking van alcohol vaststellen, maar weer wel in een verordening bepalen dat de toelatingsleeftijd tot cafés in de gemeente 21 jaar is.

De meeste gemeenten hebben in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) óók alcoholregels opgenomen. Het gaat dan bijvoorbeeld om regels m.b.t.:
- Horecaopeningstijden en koopavonden/zondagen
- Terrassen (bijvoorbeeld: niet plaatsen van buitentaps)
- Exploitatievergunningen voor horeca-inrichtingen
- Alcoholreclame in de openbare ruimte
- Hinderlijk drankgebruik in het openbaar in een bepaald gebied binnen de gemeente

Effectiviteit mee laten wegen
Bij het maken van een keuze tussen de vele verordenende bevoegdheden kan de gemeenteraad mee laten wegen dat inmiddels veel bekend is over de effectiviteit van alcoholbeleidsmaatregelen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderzoeksresultaten.

Overzicht effectiviteit alcoholbeleidsmaatregelen

  Effectiviteit Hoeveelheid onderzoek
Verhogen van de prijs +++ +++
Verkoopverboden +++ +++
Minimum verkoopleeftijd +++ +++
Beperken openingstijden ++ ++
Beperken aantal verkooppunten ++ +++
Meer handhaving bij verkooppunten ++ ++
Beperken alcoholreclame +/++ +++
Trainen barpersoneel 0/+ +++

Bron: Babor a.o. (2010) Alcohol, no ordinary commodity. Oxford University Press.

Handleiding ketenbeleid deel 1 (531 kB)

Handleiding ketenbeleid deel 2 (893 kB)

Tot in de kleine uurtjes (2,40 MB)

-

2. Handhaving

De pijler ‘handhaving’ is sinds 1 januari 2013 belangrijk geworden. Toen ging het toezicht op de naleving van Drank- en Horecawet grotendeels over in handen van door de burgemeester aangewezen bijzondere opsporingsambtenaren (boa’s). Die moeten daartoe een extra opleiding met succes hebben afgerond. E.e.a. is neergelegd in een speciale regeling (zie hieronder).

In 2012, 2013 en 2014 viel de examencommisie onder de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA). Sinds 1 januari 2015 heeft de Exameninstelling Toezicht en Handhaving dit overgenomen. Inmiddels zouden er ruim 1.100 gediplomeerde toezichthouders zijn: 530 met een examen vanwege de NVWA en zo'n 600 à 700 vanwege Exth. Hoeveel daadwerkelijk als zodanig voor een gemeente werkzaam zijn is niet bekend. De inspecteurs Drank- en Horecawet hebben sinds enkele jaren een eigen vereniging: de NVDI.

De ambtenaren van de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (die tot 1 januari 2013 als enigen toezicht hielden) hebben sinds die datum alleen nog maar enkele landelijke toezichtstaken. Zij houden toezicht namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op alcoholverstrekking
- in het personenvervoer;
- op legerplaatsen;
- in taxfree shops op vliegvelden;
- door de ambulante handel (vervoermiddelen).
Verder gaat de NVWA toezicht houden op mogelijk nog vast te stellen alcoholreclameregels o.g.v. de Drank- en Horecawet.

De laatste jaren zie je hoe langer hoe meer een trend naar regionale samenwerking bij de handhaving van de Drank en Horecawet (DHW), in de vorm van een boapool. Er is veel variatie in de samenwerking, afhankelijk van de behoefte van individuele gemeenten. De samenwerking heeft als doel om het toezicht efficiënter en effectiever te maken. Meer hierover kunt u lezen in de factsheet van het CCV.

De politie heeft o.g.v. het Wetboek van Strafvordering algemene opsporingsbevoegdheid. Daarom kunnen politieagenten zo nodig óók handhavend optreden, richting ondernemers, maar ook richting jongeren.

Sancties voor ondernemers
Zowel de burgemeester als de minister kan verstrekkers die de Drank- en Horecawet overtreden een bestuurlijke boete opleggen. De hoogte van de boete ligt vast in het zogenaamde Boetebesluit (zie hieronder). De opbrengst van de boetes die de gemeente oplegt komt in de gemeentekas, de opbrengst van de boetes die de minister oplegt in de schatkist. Maar er zijn méér sancties mogelijk. Zo kan de burgemeester een overtreder tijdelijk of permanent zijn vergunning intrekken en een levensmiddelenwinkel die de leeftijdsgrenzen driemaal in één jaar overtreedt tijdelijk het recht ontnemen om alcohol te verkopen. In bepaalde gevallen (bij ernstige overtredingen) zal de burgemeester of de minister geen bestuurlijke boete opleggen, maar wordt overgegaan tot strafrechtelijke sanctionering op grond van de Wet op de economische delicten.

Jongeren kunnen ook boete krijgen
Jongeren tussen 12 en 18 jaar die alcohol in hun bezit hebben op voor publiek toegankelijke plaatsen (met uitzondering van vervoermiddelen, levensmiddelenwinkels en slijterijen) kunnen van boa’s domeinen I en II, gemeentelijke toezichthouders Drank- en Horecawet en van politie-agenten een boete krijgen volgens het commune strafrecht. De boete is momenteel €47,50 voor 16-minners en €95 voor jongeren van 16 en 17 jaar. Beboet worden heeft later geen gevolgen voor het krijgen van een Verklaring omtrent het Gedrag.

Jongeren kunnen - met toestemming van de Officier van Justitie - sinds enige tijd ook worden doorverwezen naar Halt, waar ze dan deelnemen aan de Halt-straf Alcohol. Verwijzing naar Halt na overtreding van de Drank- en Horecawet is toegestaan op grond van de brief van het College van Procureur-Generaals van 14 januari 2014. De verwijzing naar Halt geschiedt door de politie of door een boa. Dat laatste kan alleen als de betreffende boa daartoe - op verzoek van een gemeente - is aangewezen door de Officier van Justitie. Voordat boa’s naar Halt kunnen verwijzen, moet een recidivecheck in het registratiesysteem van de politie worden uitgevoerd. Boa’s hebben geen toegang tot dit systeem. Dit betekent dat de gemeente (als opdrachtgever van de boa) afspraken met de politie moet maken over het uitvoeren van de recidivecheck en het registeren van Haltverwijzingen en de afloop van de Halt-afdoening.

De Halt-straf Alcohol (een zogenaamde alternatieve straf) is recent aangepast omdat uit eerder onderzoek was gebleken dat de Halt-straf "oude stijl" niet effectief was.

Gebruik testkopers bij de handhaving en andere alternatieve methoden
Om de handhaving van de 18-jaargrens doeltreffender te maken zoeken veel gemeenten naar nieuwe wegen om te handhaven. Eén van de meest veelbelovende methoden is het inzetten van mystery-shoppers die mee op stap gaan met de Drank- en Horecawetinspecteurs. En dat zijn andere mystery-shoppers dan die welke worden ingezet bij onderzoek naar het nalevingsgedrag van alcoholverstrekkers. Ze worden daarom 'testkopers' genoemd.

Testkopers inzetten bij de handhaving is in Nederland nieuw. Het spaart veel observatietijd en kan leiden tot snelle constatering van overtredingen. Eindhoven en Utrecht zijn daarmee al voorzichtig aan het experimenteren. Maar ook kleinere gemeenten, zoals Twenterand. Begin 2019 heeft de Raad van State geoordeeld (ECLI:NL:RVS:2019:195) dat de inzet van testkopers, gelet op het belang om alcoholgebruik onder minderjarigen tegen te gaan, niet in strijd is met het proportionaliteitsbeginsel. Er blijft echter discussie of het juridisch aanvaardbaar is als jongeren onder de 18 jaar worden inzet. Maar ook bij de inzet van 18-jarigen moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan. Daarom heeft STAP een factsheet gepubliceerd waarin de diverse vormen van inzet van mystery-shoppers en testkopers bij onderzoek, toezicht en handhaving de revue passeren. Ook is een factsheet opgesteld waarin wordt ingegaan op de wettelijke basis van twee andere alternatieve handhavingsmethoden, namelijk 'naming & shaming' en de convenant-methode.

Aanpak van drankketen
Gemeenten hebben het beste zicht op de lokale problematiek en hebben daarom de regie bij het kiezen van een passende aanpak van schadelijk alcoholgebruik in drankketen. Om gemeenten daarbij te helpen heeft de overheid - met steun van diverse betrokken organisaties - enige jaren geleden een handleiding samengesteld om lokaal ketenbeleid te formuleren en te implementeren. In die handleiding is te vinden: een stappenplan, praktijkvoorbeelden, het bestuurlijk-juridisch kader voor de aanpak van drankketen en definities van de verschillende soorten drankketen. Ondanks deze handleiding heeft slechts 19,6% van de gemeenten een beleid op het gebied van hokken en keten.

Preventie- en handhavingsplan alcohol
Sinds kort bepaalt de Drank- en Horecawet dat gemeenten periodiek een preventie- en handhavingsplan alcohol moeten vaststellen. Hierin moet t.a.v. de handhaving zijn opgenomen:
- De hoofdzaken van het handhavingsbeleid
- De doelstellingen van het handhavingsbeleid
- De wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd (hier kan bijvoorbeeld gemeld worden met welke (buur)gemeenten wordt samengewerkt)
- Welke handhavingsacties in de door het plan beschreven periode worden ondernomen

Verder bepaalt de Drank- en Horecawet dat in het lokale plan moet worden opgenomen welke resultaten de gemeente minimaal wil behalen in de jaren die het plan bestrijkt.

Het eerste plan moest vóór juli 2014 door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Uit een inventarisatie van STAP in opdracht van het Ministerie van VWS is gebleken dat ongeveer de helft van de gemeenten (44%) die datum gehaald heeft. Begin 2015 is het aantal gemeenten dat een plan heeft vastgesteld opgelopen naar 80,4%.
Het Preventie- en Handhavingsplan van veel gemeenten is te vinden op de website: van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid.

Risico's van gedogen van 'blurring'
Er zijn diverse pilots gestart in het kader waarvan werd of wordt geëxperimenteerd met het gedogen van overtredingen van de Drank- en Horecawet. Het gaat dan om het door de vingers zien van in de Drank- en Horecawet niet toegestane mengvormen tussen horeca en winkels/dienstverleners. Gedoogd wordt dat bij de kapper of bij de kledingzaak een glas wijn wordt aangeboden, dat de CD-winkel een bar heeft waar je bier kunt tappen en dat in de kroeg broeken worden verkocht. Populair heet dit 'blurring', omdat de grenzen tussen detailhandel en horeca 'vervagen'. De bekendste blurring-pilot was die van de VNG, waaraan in totaal 46 gemeenten hebben deelgenomen. De staatssecretaris van VWS, Martin van Rijn, en de ministers van Binnenlandse Zaken en van Economische Zaken, hebben zich tegen deze en andere "gedoogpilots" uitgesproken. Functievermenging is immers verboden.
STAP en ook de SlijtersUnie, hebben bij tientallen aan pilots deelnemende gemeenten formeel bezwaar gemaakt tegen het gedogen van blurring-activiteiten in strijd met de Drank- en Horecawet omdat er grote risico's aan verbonden zijn. Inmiddels hebben vele andere organisaties laten weten eveneens tegenstander van blurring te zijn. Diverse rechters hebben gemeenten die blurren in strijd met de wet gedogen, zoals Zwolle en Nieuwegein, teruggefloten. Desondanks is de VNG-pilot tot 1 juli 2017 blijven doorlopen.

Recent heeft het VVD-Kamerlid Erik Ziengs een initiatiefwetsvoorstel aanhangig gemaakt om blurring te legaliseren. In zijn plan wordt - naast de landelijke horeca- en slijterijvergunning - een derde type vergunning geïntroduceerd: het gemengd kleinhandelsbedrijf. Daarmee staat de gemeente het een bedrijf toe 'nevenactiviteiten' te verrichten, waaronder alcoholverstrekking.

Het standpunt van STAP over blurring, een overzicht van wat de Drank- en Horecawet op dit punt nu toestaat, informatie over alle rechtszaken rond blurring, de actualiteiten en het wetsvoorstel van Ziengs is te vinden op de themapagina over blurring.

Regeling toezichthoudende ambtenaren Drank- en Horecawet 1-1-2015 (27,3 kB)

Beleidsregels BOA.

Wijziging regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar (317 kB)

CCV Factsheet Regionale samenwerking handhaving DHW (1,13 MB)

Besluit Bestuurlijke Boete Drank- en Horecawet (95,9 kB)

Gemeentelijke uitvoering van de Drank- en Horecawet (2014) (1,48 MB)

Plannen in kaart (2015) (1,29 MB)

Factsheet De inzet van mystery-shoppers bij de handhaving van de Drank- en Horecawet (563 kB)

Factsheet Alternatieve vormen van handhaving op de leeftijdsgrens alcohol (513 kB)

-

3. Educatie en bewustwording

Doel van deze beleidspijler is het creëren van een breed draagvlak voor het gemeentelijke alcoholbeleid. Het is belangrijk dat de gemeente helder communiceert en ook uitdraagt dat de regelgeving niet bedoeld is om het ondernemers, verenigingen, ouders of jongeren lastig te maken, maar ter bescherming van de volksgezondheid en veiligheid. Idealiter zijn zowel ondernemers als burgers bewust van de risico’s van alcoholgebruik, hebben zij begrip voor de maatregelen die op lokaal niveau genomen zijn of worden, en is er bereidheid om de regels (te doen) naleven.

Voorbeelden educatie en bewustwording
Het beleid in deze pijler betreft onder meer:
- Communicatie richting ondernemers, (sport)verenigingen, ouders en jongeren over het lokale beleid en de motieven daarachter
- Opstarten en financieren van lokale alcoholpreventieprojecten
- Zorgen voor aandacht voor de alcoholproblematiek in de media
- Organiseren van debatavonden en studiedagen
- Ondersteunen van burgerinitiatieven op dit terrein
- Bevorderen van een alcoholvrije leefomgeving voor jongeren (vooral binnen het onderwijs en het jeugd- en jongerenwerk)
- Financiering van training van barvrijwilligers van (sport)verenigingen

Onder de pijler ‘educatie en bewustwording’ kan ook gerekend worden preventie-activiteiten gericht op risicogroepen, zoals:
- Zorgen voor voorlichtingsmateriaal, met name op plekken waar risicogroepen komen
- Bevorderen van vroegsignalering, bijvoorbeeld binnen het onderwijs en de eerste lijn.

Preventie- en handhavingsplan alcohol
In het wettelijk verplichte gemeentelijke preventie- en handhavingsplan alcohol dient, ten aanzien van alcoholpreventie, de volgende zaken te zijn opgenomen:
– De hoofdzaken van het alcoholpreventiebeleid, met name richting jongeren (hier kan bijvoorbeeld gemeld worden op welke subdoelgroepen het beleid zich richt)
– De doelstellingen van het alcoholpreventiebeleid
– Welke acties worden ondernomen (specifiek gericht op alcoholpreventie of in samenhang met andere preventieprogramma’s, met inbegrip van programma’s voor de gezondheidsbevordering).

Staplogo

STAP biedt gemeenten ondersteuning

Kennis van effectief preventief lokaal alcoholbeleid en ervaring met het uitvoeren hiervan is van groot belang. STAP geeft adviezen en voert - samen met de Universiteit Twente - onderzoek uit voor gemeenten in het kader van de ontwikkeling en implementatie van lokaal alcoholbeleid.

Hier vindt u nadere informatie over hetgeen STAP gemeenten kan bieden.

STAP-publicaties over dit thema

Factsheet Alternatieve vormen van handhaving op de leeftijdsgrens alcohol (7 december 2016)
Factsheet De inzet van mystery-shoppers bij de handhaving van de Drank- en Horecawet (1 februari 2016)
Tot in de kleine uurtjes; sluitingstijden van cafés, discotheken en voetbalkantines in Nederlandse gemeenten (10 september 2015)
Gemeentelijke uitvoering van de Drank- en Horecawet; analyse stand van zaken 2014 (26 september 2014)
Gemeentelijke organisatie van het alcoholtoezicht (11 juli 2013)
Effectief alcoholbeleid; hoe pakt u dat aan? (27 juni 2013)
Proces in uitvoering; een zoektocht naar de operationalisatie van cruciale procesfactoren in de uitvoering van regionale alcoholprojecten (1 juni 2013)
Factsheet keten en hokken (10 juli 2009)
Doorschenken in de Nederlandse horeca (19 december 2008)
Factsheet sluitingstijdenbeleid (27 juni 2008)
Visienota Keetbeleid - het hokjesdenken voorbij (1 november 2006)
Indrinken op eigen erf (1 april 2005)

In deze lijst zijn niet opgenomen de vele onderzoeken in opdracht van individuele gemeenten.

Recent nieuws

Raad van State gaat oordeel geven over Oosterhoutse inzet testkopers (29 augustus 2019)
Studentenhuis krijgt boete (23 augustus 2019)
Jongerencampings inzet van strijd over risico's alcoholgebruik jeugd (21 augustus 2019)
Tientallen tieners naar Halt na alcoholgebruik op Bredase braderie (19 augustus 2019)
Burgemeester Amsterdam haalt boa's 's nachts van straat (8 augustus 2019)
Spotgoedkoop bier bij Hengelose discotheek (1 augustus 2019)
Vechtpartij nadat terraspersoneel alcohol weigert aan meisje (22 juli 2019)
VVD wil één loket voor vergunningen van strandtenthouders (16 juli 2019)
Twentse jongeren oefenen voor Lloret (16 juli 2019)
Delftse studenten leren bewuster om te gaan met alcohol (10 juli 2019)
Hilversum start proef in de horeca (1 juli 2019)
Beschonken mannen vallen hulpverleners aan bij reanimatie in café (30 juni 2019)
Toch strenge eisen voor kampeerfeesten in Dinkelland (28 juni 2019)
Pas op met alcohol op en rondom het werk (28 juni 2019)
Universiteit Utrecht stopt doordeweek met alcohol schenken voor 17.00 uur (27 juni 2019)
Geen nieuwe terrassen meer in de Pijp (19 juni 2019)
Staphorst stopt met project Keetkeur (1 juni 2019)
Dauwzuipen in Apeldoorn: elk uur minimaal 1 bier (29 mei 2019)
Barneveldse boa's gaan dronken jeugd filmen (27 mei 2019)
Geen alcoholverbod op Museumplein tijdens huldiging Ajax (13 mei 2019)
Amsterdam onderzoekt alcoholverbod vaarverkeer (10 mei 2019)
Dordrecht sluit voetbalkantine voor twee zondagen (7 mei 2019)
Texel houdt mysterycontroles naar verkoop drank (6 mei 2019)
Lokaal Belang Waalwijk mengt zich in discussie over inzet testkopers (3 mei 2019)
Delicatessewinkel verstrekte alcohol op Koningsdag (1 mei 2019)
Friese gemeenten pakken middelengebruik jongeren aan (1 mei 2019)
Doesburg zet ouders in om jongeren van alcohol af te houden (1 mei 2019)
Amsterdamse boa's mogen niet staken op Koningsdag (26 april 2019)
Dalfsen weert alcohol op recepries: "niet geloofwaardig" (25 april 2019)
Alcoholboetes voor voetbalclub na controle met minderjarige testkopers (20 april 2019)
West-Betuwe zet testkopers in bij alcoholcontrole (17 april 2019)
Burgemeester Oisterwijk gaat handhaven op sluitingstijden horeca (16 april 2019)
KHN: "Groei horeca in Groningen zorgelijk" (15 april 2019)
Hoorn start met Jong Preventie Proef (10 april 2019)
Biercantus op markt 's-Hertogenbosch (9 april 2019)
Gemeente Utrechtse Heuvelrug zette lokboa in (5 april 2019)
Burgemeester Velsen teleurgesteld: jeugdige mysteryshopper krijgt zeven keer alcohol mee (4 april 2019)
Geen alcohol na tien uur in avondwinkels in centrum Nijmegen (3 april 2019)
Nijmeegse sportverenigingen leven NIX18 beter na (26 maart 2019)
Voorzieningenrechter: "Sluiten café niet in strijd met Protocol Rechten van de Mens" (22 maart 2019)
Gemeente Amsterdam verbiedt pubcrawls Wallen (20 maart 2019)
Geen alcohol tijdens wedstrijd Go Ahead Eagles (20 maart 2019)
Supermarktconvenant Weststellingwerf vernieuwd (13 maart 2019)
Koggenland pakt jongeren met vals ID harder aan (13 maart 2019)
Groot deel Amsterdamse horeca onduidelijk gefinancierd (9 maart 2019)
Lingewaard beboet minderjarige carnavalsvierders (9 maart 2019)
Den Helder trekt vergunning in na diverse overtredingen (8 maart 2019)
Groningen en studentenverenigingen willen strijden tegen te sterke alcoholcultuur (7 maart 2019)
IkPas 40 dagen actie start vandaag met ruim 13.000 deelnemers (6 maart 2019)
Gedurende carnaval weinig handhaving openbare dronkenschap (4 maart 2019)
Borrels na raadsvergaderingen vaak illegaal (2 maart 2019)
Gemeente Oegstgeest schonk illegaal alcohol (1 maart 2019)
Breda gaat drinkende jongeren direct beboeten (23 februari 2019)
Géén verkoop van alcohol na 22:00 uur in Nijmeegse avondwinkels (21 februari 2019)
Alcohol thuis laten bezorgen moeilijker voor Utrechtse minderjarigen (19 februari 2019)
Amersfoort kiest ook voor IJslands model (16 februari 2019)
Betere naleving in Bodegraven-Reeuwijk nu sportclubs ID-scanners hebben (14 februari 2019)
Rotterdam breidt alcoholverboden uit (13 februari 2019)
EHBO-keet voor opvang dronken jeugd (12 februari 2019)
Nachtwinkels in Nijmegen niet levensvatbaar door alcoholverkoopverbod (12 februari 2019)
Rotterdam krijgt extra allround boa's (11 februari 2019)
Al ruim 2.600 inschrijvingen voor de volgende IkPas-actie (7 februari 2019)
Extra maatregelen in Enschede om naleving horeca te verbeteren (6 februari 2019)
Borrel bij gemeente Gouda al jaren illegaal (5 februari 2019)
Wim van Dalen op Radio 5 over het succes van IkPas (30 januari 2019)
Van Dalen: "Samenleving bewuster van risico's alcoholgebruik" (29 januari 2019)
Hoogeveense sportclubs allemaal in de fout (29 januari 2019)
Uiteindelijk 23.747 deelnemers aan IkPas 30 dagen (29 januari 2019)
Gemeente Berg en Dal schorst vergunning De Linde (28 januari 2019)
Nieuw in Zwolle: stapavond voor jongeren tussen de 16 en 18 jaar (24 januari 2019)
Veel controles en waarschuwingen in Den Helder (23 januari 2019)
Raad van State oordeelt dat voetbalclub boete moet betalen voor biertje aan jonge testkoper (23 januari 2019)
Utrechtse ondernemers ruziën met gemeente over alcohol op Koningsdag (20 januari 2019)
Utrecht start pilot met tijdelijke horecavergunningen (14 januari 2019)
Amsterdam heeft imago van drugs- en drankwalhalla van Europa (14 januari 2019)
Schiedamse supermarkt gesloten onder meer vanwege voorraad sterke drank (11 januari 2019)
Oudewater kampt met extreem alcohol- en drugsgebruik (5 januari 2019)
KHN vindt gratis alcohol in Zwols café onwenselijk (3 januari 2019)
Amsterdam-West verstrekt dit jaar minder horecavergunningen (3 januari 2019)
Meer dan 20.000 deelnemers aan IkPas 30 dagen (1 januari 2019)

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl