NL EN
Steun het werk van STAP!

Doorschenken aan dronken klanten in de horeca komt veelvuldig voor

22 december 2008

STAP: onderzoek geeft indicatie dat doorschenken aan dronken klanten in de horeca veel voorkomt

Uit onderzoek blijkt dat overduidelijk dronken klanten die in de horeca een biertje bestellen dit in 96 procent van de pogingen gewoon geserveerd krijgen. Dit terwijl artikel 252 van het wetboek van Strafrecht verbiedt om aan mensen die dronken zijn “bedwelmende drank” te verkopen. Slechts één keer werd tijdens het onderzoek de service geweigerd aan de ´dronken´ acteur en één keer werd er alcoholvrij bier geserveerd. Het barpersoneel vindt het normaal dat een gast dronken aan de bar staat. Het ‘doortaponderzoek’ is door de Universiteit Twente (Communicatiewetenschap) uitgevoerd in 52 horecagelegenheden in opdracht van STAP(1). Het plan bestaat het onderzoek komend jaar in andere gemeenten en regio’s te herhalen.

Dronken” acteurs slagen er 50 van de 52 keer in om bier geserveerd te krijgen
In twee middelgrote steden in Noord-Brabant is in het najaar een indicatief onderzoek uitgevoerd waarbij ´dronken´ acteurs in 52 kroegen met behulp van de methode mystery shopping vaststelden hoe vaak het doorschenken aan dronken klanten voorkomt. Hierbij gingen één of twee professioneel getrainde acteurs een café binnen, gedroegen zich dronken, bestelden een biertje en verlieten hierna de gelegenheid. Van de 52 bestelpogingen werd er door het barpersoneel 50 keer bier geserveerd. Een keer werd service geweigerd, omdat de barman naar eigen zeggen geen alcohol schonk aan dronken klanten. Bij een tweede gelegenheid werd er alcoholvrij bier geserveerd door de barman. Overigens, zonder dat de acteur dit zelf doorhad.
Naast het geven van een indicatie hoe het in Nederland gesteld is met het doorschenken aan dronken klanten in de horeca, heeft het onderzoek ook ten doel om een betrouwbaar protocol te ontwikkelen dat op meer plaatsen in Nederland door gemeenten kan worden ingezet.

Barpersoneel is bewust van dronken gedrag, maar schenkt toch alcohol
Het onderzoeksprotocol schrijft voor dat de onderzoeker anoniem aan de bar zit terwijl de ‘dronken’ acteurs hun bier bestellen. Nadat de acteur het pand verlaat, knoopt de onderzoeker een gesprek aan met het barpersoneel waarbij zij vragen of zij de zojuist vertrokken gast nog kunnen herinneren en of zij deze gast als dronken zouden bestempelen. Bijna driekwart van het barpersoneel (73,1%) blijkt door te hebben dat de gast aan de bar die hij/zij zojuist bier serveerde, dronken was. Geen enkele keer had het barpersoneel door dat er acteurs in het spel waren. Redenen voor het doorschenken door barpersoneel zijn moeilijk te achterhalen, maar reacties als “het gebeurt zo vaak dat een gast hier zo dronken aan de bar staat” en “ach, hij heeft zijn biertje in ieder geval betaald” komen regelmatig voor.

Wetgeving over doorschenken is duidelijk
Het wetboek van Strafrecht (artikel 252) bepaalt dat het ‘verkopen of toedienen van bedwelmende drank aan iemand die in kennelijke staat van dronkenschap verkeert’ verboden is en met een gevangenisstraf of geldboete kan worden beboet. Een rechter kan een barman die doortapt zelfs uit zijn beroep zetten. De Drank- en Horecawet bepaalt daarnaast dat er geen dronken bezoekers aanwezig mogen zijn in een horecagelegenheid.

Verkrijgbaarheid van alcohol een belangrijke voorspeller van alcoholconsumptie
Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat verkrijgbaarheid van alcohol een belangrijke voorspeller is van alcoholconsumptie(2,3). Deze nieuwe studie toont aan dat zelfs dronken personen gemakkelijk aan alcohol kunnen komen, met alle risico’s van dien.
Wim van Dalen, directeur van STAP: “Intensivering van de controle op het doortappen door de politie en de VWA (Voedsel en Waren Autoriteit) in combinatie met goede trainingsprogramma’s voor barpersoneel kunnen het excessief alcoholgebruik in de horeca terugdringen. Ook voorkomt het overlast als gevolg van doortappen”. STAP verwacht dat het onderzoeksprotocol kan worden benut door gemeenten die hun alcoholbeleid willen aanscherpen.

Meer informatie over het “Doortap onderzoek” van de Universiteit Twente kunt u vinden in de Factsheet Doorschenken in de Nederlandse horeca.

Bronnen:
1. M.M. Goverde (2008). Serving alcohol to pseudo-intoxicated guests in bars: designing the most reliable protocol for utilization in The Netherlands. Universiteit Twente.
2. A.J. Treno, J.W. Grube, S.E. Martin (2003). Alcohol Availability as a Predictor of Youth Drinking and Driving: A Hierarchical Analysis of Survey and Archival Data. Alcoholism: clinical and experimental research;27;5;835-840.
3. P. Anderson, B. Baumberg (2006). Alcohol in Europe: a public health perspective. London: Institute of Alcohol Studies.

Persberichten

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl