NL EN
Steun het werk van STAP!

Alcohol nauwelijks besproken tijdens zwangerschap

23 augustus 2007

STAP ontwikkelt nieuw programma over alcohol voor verloskundigen

Alcoholgebruik krijgt te weinig aandacht tijdens zwangerschapscontroles.
Dat blijkt uit een onderzoek onder verloskundigen uitgevoerd door de Universiteit Twente in opdracht van STAP. Verloskundigen geven aan te vermoeden dat vrouwen meer drinken dan dat ze zelf aangeven. Mede hierdoor is het drinken van alcohol een nauwelijks besproken onderwerp tijdens de zwangerschapscontroles.
In samenwerking met de Universiteit Maastricht en de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) zal STAP een nieuw programma ontwikkelen. Het programma is bedoeld om de verloskundige te helpen bij het vaststellen van het alcoholgebruik en het geven van voorlichting aan zwangere vrouwen.

Alcoholgebruik zwangere vrouw niet duidelijk voor de verloskundige
De Universiteit Twente heeft, in opdracht van STAP, een enquête afgenomen bij 100 verloskundigen en 100 zwangere vrouwen. Verloskundigen schatten in dat 87% van de zwangere vrouwen volledig stopt met het drinken van alcohol tijdens hun zwangerschap, hoewel zij vermoeden dat het alcoholgebruik onder zwangere vrouwen in werkelijkheid hoger ligt dan wordt aangegeven tijdens het intakegesprek.

Risico’s alcohol door zwangere vrouwen onderschat
Uit het onderzoek onder zwangere vrouwen blijkt dat de risico’s van matig alcoholgebruik worden onderschat; 1 op de 3 vrouwen is van mening dat af en toe een glas alcohol tijdens de zwangerschap geen kwaad kan. Bijna de helft van de ondervraagde vrouwen (46%) geeft aan wel eens te hebben gedronken tijdens de zwangerschap en een derde (32%) blijft bewust doordrinken, ook nadat zij op de hoogte waren van hun zwangerschap. Het gevonden alcoholgebruik is vergelijkbaar met de 35-50% schatting van de Gezondheidsraad (2005).

Weinig alcoholvoorlichting door verloskundigen
Het onderzoek wijst uit dat alcohol bij de zwangerschapscontroles een nauwelijks besproken onderwerp is. Tijdens het eerste bezoek wordt gevraagd of een vrouw drinkt. Als hierop ‘nee’ wordt geantwoord, wordt er niet meer op teruggekomen, ook niet in vervolggesprekken. De ondervraagde zwangere vrouwen geven aan dat tijdens hun eerste bezoek aan de verloskundige gemiddeld tussen de 1 en de 2 minuten aan alcoholgebruik wordt besteed, daarna niet meer.

Ontwikkelen instrument voor verloskundigen
Om het alcoholgebruik tijdens de zwangerschap terug te dringen gaat STAP in samenwerking met de Universiteit Maastricht en de KNOV een interventiestrategie ontwikkelen. De interventie zal er mede op gericht zijn om verloskundigen in staat te stellen het alcoholgebruik van hun cliënten vast te kunnen stellen en effectieve voorlichting te geven over alcoholgebruik.

‘Veilige hoeveelheid alcohol’ tijdens de zwangerschap bestaat niet
Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat ook kleine hoeveelheden alcohol tijdens de zwangerschap schadelijke effecten kunnen hebben op de ontwikkeling van de ongeboren baby. Voorbeelden van lichtere schade zijn leerstoornissen, sociale problemen en hyperactiviteit. Bij een hoge dosering is het risico verhoogd dat bij een kind de aangeboren afwijking en de specifieke kenmerken van FAS (Foetaal Alcohol Syndroom) optreden. De Gezondheidsraad concludeerde in 2005 dat het enige veilige advies aan vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden ‘niet drinken’ is. Via voorlichtingsmaterialen is dit advies in de afgelopen twee jaar door STAP en de FAS Stichting verspreid onder verloskundigen en zwangere vrouwen.

Voor meer informatie: Factsheet Onderzoek Alcohol & Zwangerschap (2007).

Bronnen:
1. STAP (2007). Factsheet Onderzoek Alcohol & Zwangerschap. Onderzoek naar de alcoholvoorlichting door verloskundigen en het alcoholgebruik van zwangere vrouwen. Utrecht: STAP.
2. De Laat W.J. Als het maar gezond is...: Een onderzoek naar de rol van de verloskundige in alcoholvoorlichting aan zwangere vrouwen. Universiteit Twente. In publicatie.
3. Gezondheidsraad (2005). Risico’s van alcoholgebruik bij conceptie, zwangerschap en borstvoeding. Den Haag: Gezondheidsraad, 2005; publicatie nr 2004/22.

Persberichten

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl