NL EN
Steun het werk van STAP!

Kinderen komen moeiteloos aan alcohol tijdens evenementen

12 november 2011

Eerste mysteryshop-onderzoek tijdens evenementen toont opnieuw falen naleving van de huidige Drank- en Horecawet.

Uit een onderzoek van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP) blijkt dat het ook op evenementen voor jongeren onder de 16 jaar gemakkelijk is om alcohol te kopen. Het onderzoek is uitgevoerd tijdens 10 verschillende evenementen die afgelopen zomer plaatsvonden in de Gelderse Food Valley regio. Totaal zijn 20 aankooppogingen gedaan door 15 jarigen. Jongeren konden overal alcohol kopen. Leeftijdscontrolesystemen blijken niet te werken door onverschilligheid van het personeel. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het project FrisValley, het alcoholmatigingsproject gericht op jongeren, van de Food Valley regio. Het is het eerste onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrenzen van de Drank- en Horecawet op evenementen.

Uniek mysteryshoppers-onderzoek tijdens evenementen

Op 10 zomerevenementen in de Food Valley regio die in juli en augustus jl. plaatsvonden waren alle 20 aankooppogingen door 15 jarige mysteryshoppers succesvol. Het gaat om evenementen zoals lokale straatfeesten, stedelijke podiumfeesten tot regionale zomerfeesten met bezoekersaantallen uiteenlopend van 200 tot 20.000 bezoekers per evenement.
Tijdens het onderzoek is gebruik gemaakt van de methode mysteryshopping. Onder toezicht van onderzoekers van STAP en aan de hand van een protocol hebben een 15-jarige jongen en een 15 jarig meisje, geprobeerd alcohol te kopen.
Het nalevingsonderzoek in de Food Valley regio is de eerste in z’n soort. Niet eerder werd in een bepaalde regio in kaart gebracht in hoeverre de leeftijdsgrenzen worden nageleefd op evenementen.

Naleving leeftijdsgrenzen op evenementen 0%

Uit het onderzoek blijkt dat de jongeren maar bij twee van de 20 aankooppogingen om hun leeftijd en/of ID-bewijs werden gevraagd, waarna ze overigens in beide gevallen alsnog alcohol konden kopen.

Polsbandjes werken niet

Bij vijf van de tien evenementen werd er gebruik gemaakt van een leeftijdscontrolemiddel zoals polsbandjes of stempels. Bij deze evenementen werden ook steeds twee aankooppogingen gedaan. De 15-jarige jongeren kregen bij vijf evenementen onterecht een stempel of polsbandje mee zodat het leek alsof ze 16 jaar waren. Bij de vijf evenementen waar de 15-jarige jongeren terecht geen polsbandje verstrekt kregen, kreeg de mysteryshopper toch alcohol aan de bar.

‘Als jullie maar lol hebben’

Tijdens het onderzoek werden ook opvallende uitspraken van het personeel van de evenementen genoteerd. Bij één van de evenementen was een toegangsleeftijd van kracht.
Na de controle van de leeftijd en het ID-bewijs van de jongeren wist de werknemer dat de jongeren 15 jaar waren maar zei: “Ik laat jullie binnen. Als je alcohol koopt, moet je zeggen dat je het van iemand anders hebt gekregen, niet van de bar. Dit bandje heb je ook niet van mij.” Bij een ander evenement kregen ze jongeren bij binnenkomst terecht geen polsbandje, maar konden wel muntjes kopen. De muntverkoper zei: "Kan mij het wat schelen, als jullie maar lol hebben”.

Beter evenementenbeleid

De Food Valley regio heeft de afgelopen maanden gewerkt aan een beter beleid rondom leeftijdsgrenzen bij evenementen. Dit onderzoek maakt deel uit van de lange termijn aanpak die de regio voor ogen heeft. Kern van de voorgestelde aanpak is dat evenementen voortaan vooraf duidelijk zullen moeten omschrijven hoe zij de leeftijden gaan controleren en welke systematiek ze daarvoor hanteren. In het kader hiervan willen de regiogemeenten weten hoe de naleving op evenementen er nu voor staat.

Wim van Dalen, directeur van STAP: “Dit is het zoveelste verkoopkanaal van alcohol dat faalt in de naleving van de leeftijdsgrenzen. Duidelijk is dat er effectiever toezicht nodig is op de naleving van leeftijdsgrenzen. De nieuwe Drank- en Horecawet die in 2012 van kracht zal worden, biedt voor de regio kansen om de naleving van de leeftijdsgrenzen te verbeteren. De gemeenten krijgen dan zelf de bevoegdheid om toezicht te houden op de naleving van de Drank- en Horecawet. Nu is dat nog een taak van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) die echter op dit moment zwaar onderbemand is”.

Voor meer informatie over het onderzoek:
Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Ir. W.E. van Dalen, directeur
Drs. J. Mulder, Coördinator Lokaal Alcoholbeleid STAP
T 030-6565041 / 06-42382457
E info@stap.nl
I www.stap.nl (algemene website STAP)
I www.alcoholbeleid.nl (website van STAP voor gemeenten)

Voor meer informatie over het project FrisValley:
FrisValley, Michel Kok 06 51826991

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van FrisValley, het alcoholmatigingsproject gericht op jongeren, van Regio FoodValley plus gemeente Woudenberg. FrisValley is in 2008 opgezet door Regio de Vallei. Die Regio is in 2011 opgegaan in Regio FoodValley.

Bronnen die noodzaak van beperking van beschikbaarheid bij aanpak drinkgedrag jongeren bevestigen:
1. A.J. Treno, J.W. Grube, S.E. Martin (2003). Alcohol Availability as a Predictor of Youth Drinking and Driving: A Hierarchical Analysis of Survey and Archival Data. Alcoholism: clinical and experimental research;27;5;835-840.
2. P. Anderson, B. Baumberg (2006). Alcohol in Europe: a public health perspective. London: Institute of Alcohol Studies.

factsheet-naleving-leeftijdsgrenzen-evenementen-food-valley-regio-2011_1.pdffactsheet-naleving-leeftijdsgrenzen-evenementen-food-valley-regio-2011_1.pdf (250 kB)

Persberichten

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl