NL EN
Steun het werk van STAP!

Kennis over relatie alcohol en kanker bereikt burger onvoldoende

26 augustus 2014

Elk glas alcohol draagt bij aan risico op ontstaan van kanker

In Nederland krijgen ongeveer 100.000 mensen per jaar te horen dat ze kanker hebben. Eén van de oorzaken van het ontstaan van kanker is het gebruik van alcohol. Alcoholgebruik kan kanker veroorzaken aan mond, keel, strottenhoofd, slokdarm, dikke darm en lever. Bij vrouwen kan alcoholgebruik bovendien leiden tot borstkanker. Het aantal doden in Nederland door kanker als gevolg van alcoholgebruik wordt geschat op 1.500 tot 2.500 per jaar. Wereldwijd betreft het naar schatting 337.000 mensen (WHO, 2014).

Gebrek aan kennis over alcoholgebruik en kanker
Uit onderzoek in opdracht van KWF Kankerbestrijding (TNS NIPO 2014) blijkt dat slechts 1 op de 3 Nederlanders bekend is met de relatie tussen alcoholgebruik en kanker.

Op 3 oktober a.s. organiseert het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP in Amsterdam de conferentie Alcohol, Gezondheid en Beleid*. Zowel het Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF NL) als KWF Kankerbestrijding werken aan deze conferentie mee. Doel van de conferentie is o.a. om de meest recente kennis over alcohol en gezondheid breed onder de aandacht te brengen.

Het risico op kanker wordt met ieder glas alcohol verhoogd
Onderzoek wijst uit dat er geen absolute veilige ondergrens is voor alcoholgebruik in relatie tot kanker. Ieder glas alcohol verhoogt feitelijk de kans op het ontstaan van kanker. Deze kennis is o.a. belangrijk voor vrouwen vanwege de kans op het ontstaan van borstkanker als gevolg van alcoholgebruik. Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker onder vrouwen met ruim 14.000 nieuwe diagnoses per jaar. Als er geen alcohol meer zou worden gedronken zouden enkele honderden nieuwe borstkankergevallen per jaar voorkomen kunnen worden.

Richtlijnen voor Aanvaardbaar Alcoholgebruik
In 2008 zijn tijdens een expertmeeting met wetenschappers, gezondheidsorganisaties, en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Richtlijnen voor Aanvaardbaar Alcoholgebruik opgesteld. Die luiden: Aanvaardbaar is niet meer dan 1 glas** alcohol (10 gram) per dag voor gezonde vrouwen en niet meer dan 2 glazen alcohol (20 gram) per dag voor gezonde mannen vanaf 18 jaar. En niet dagelijks. Alcoholgebruik door jongeren onder de 18 jaar wordt ontraden.
Aanvaardbaar alcoholgebruik sluit niet alle risico’s, zoals het risico op het ontstaan van kanker, uit.

Veel Nederlanders drinken meer dan de Richtlijnen voorschrijven
In Nederland drinken zo’n acht op de tien Nederlanders van 15 jaar en ouder alcohol. Dagelijks worden er in Nederland gemiddeld 26,7 miljoen glazen bier, wijn en gedistilleerd gedronken. Een groot deel van die 26,7 miljoen glazen wordt gedronken door mensen die boven de Richtlijnen voor Aanvaardbaar Alcoholgebruik drinken.
Van de vrouwelijke drinkers van 15 jaar en ouder drinkt 39% gemiddeld méér dan de Richtlijnen; van de mannelijke drinkers van 15 jaar en ouder drinkt 42% gemiddeld méér dan de Richtlijnen. Totaal betreft het zo’n 5 miljoen mannen en vrouwen.

Wim van Dalen, directeur van STAP: “Verreweg de meeste gevallen van alcoholgerelateerde kanker ontstaan omdat mensen de Richtlijnen voor Aanvaardbaar Alcoholgebruik niet in acht nemen. We willen graag dat artsen, gezondheidsorganisaties en natuurlijk alle alcoholgebruikers deze Richtlijnen meer serieus gaan nemen”.

Voor meer informatie:
Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Ir. Wim van Dalen, directeur;
T 030-6565041 / 06-53295544;
E info@stap.nl; I www.stap.nl

Noten:

* Informatie over het programma van de Conferentie Alcohol, Gezondheid en Beleid is te vinden op de website van STAP.
** 1 glas = 250 cc bier of 100 cc wijn of 35 cc gedistilleerd.
*** Voorbeeld voorlichting Alcohol en Kanker in de UK:
'Hoe meer alcohol je drinkt, hoe groter de kans op kanker', dat was de boodschap van de National Health Service op de Engelse televisie. Het spotje toont een man die relaxed een biertje drinkt terwijl hij staat te koken. In het glas bier bevindt zich echter op de bodem een langzaam groeiende tumor. Spotje te zien op YouTube.

Bronnen
1. Integraal Kankercentrum Nederland (2014). Meest voorkomende lokalisaties van kanker in 2013.
2. Boffetta, P., Hashibe, M., La Vecchia, C., Zatonski, W., & Rehm, J. (2006). The burden of cancer attributable to alcohol drinking. International Journal of Cancer, 119, 884-887.
3. Schütze, M., Boeing, H., Pischon, T., Rehm, J., Kehoe, T., Gmel, G., et al. (2011). Alcohol attributable burden of incidence of cancer in eight European countries based on results from prospective cohort study. BMJ, 342:d1584.
4. Van Laar, M.W., Cruts, A.A.N., Verdurmen, J.E.E., Ooyen-Houben, M.M.J. van et al. (2011). Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2010. Trimbos-instituut, Utrecht.
5. Rehm, J., Mathers, C., Popova, S., Thavorncharoensap, M., Teerawattananon, Y., & Patra, J. (2009). Global burden of disease and injury and economic cost attributable to alcohol use and alcohol-use disorders. The Lancet, 373(9682), 2223-2233.
6. TNS NIPO (2014). Kennis over kanker en risicofactoren. In opdracht van KWF Kankerbestrijding.
7. STAP (2012). Ziek van alcohol: Een analyse van de kennis onder de Nederlandse bevolking over de gevolgen van alcoholgebruik voor onze gezondheid. Utrecht.
8. Integraal Kankercentrum Nederland. Borstkankerincidentie in 2011.
9. WHO (2011). Global status report on alcohol and health. WHO Press, Geneva.
10. Rehm J., & Shield K.D. (2012). Alcohol consumption, alcohol dependence and attributable burden of disease in Europe. Potential gains from effective interventions for alcohol dependence. p. 20-21.
11. Gezondheidsraad (2006). Richtlijnen Goede Voeding. Achtergronddocument. Hoofdstuk 9: Matig alcoholgebruik.
12. World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research. Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: a Global Perspective, 2007.
13. World Cancer Report 2014; International Agency for Research on Cancer; WHO.

Persberichten

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP)
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl