NL EN
Steun het werk van STAP!

Europees onderzoek: jongeren vaak blootgesteld aan alcoholreclame

27 april 2012

Zelfregulering alcoholreclame werkt niet; reclameverbod is enige echt effectieve maatregel.
Europese jongeren worden met grote regelmaat met alcoholreclame op televisie geconfronteerd. Uit een nieuw Europees onderzoek naar het functioneren van de zelfregulering van alcoholreclame blijkt dat bestaande reguleringen onvoldoende bescherming bieden. Deze conclusie staat in schril contrast met recente beweringen van de alcoholindustrie dat de zogenaamde zelfregelgeving prima functioneert. De onderzoekers komen tot de conclusie dat alleen een totaal verbod op alcoholreclame effectief is om de schadelijke invloed van deze reclame te voorkomen. Het nieuwe onderzoek maakt deel uit van het zogenaamde AMMIE project (Alcohol Monitoring Marketing in Europe) dat medegefinancierd is door de Europese Commissie. De coördinatie was in handen van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP). Het onderzoek is uitgevoerd in Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Italië en Nederland en is gisteren door STAP gepresenteerd tijdens het Europese Forum Alcohol en Gezondheid van de Europese Commissie.

Unieke harde cijfers over bereik alcoholreclame bij jongeren
Uit het AMMIE project blijkt dat gedurende de maanden mei en oktober 2010 via 3 populaire tv-zenders een minderjarige in de 5 deelnemende landen 970 miljoen keer is blootgesteld aan een alcoholreclamspot. In Bulgarije zag een minderjarige 36 miljoen keer een alcoholcommercial, in Denmark 10 miljoen keer, in Duitsland 610 miljoen keer, in Italië 54 miljoen keer en in Nederland 54 miljoen keer. Uitgaande van de 22 miljoen minderjarigen die in deze landen wonen is de conclusie dat gemiddeld een minderjarige in deze 5 landen gedurende de 2 onderzochte maanden 44 alcohol commercials op tv heeft gezien. In deze cijfers zijn reclame-uitingen via radio, bill-boards, sociale media, tv- via internet en prijsreclameacties in winkels niet betrokken.
Dankzij financiele bijdrage van de Europese Commissie waren de onderzoekers van het AMMIE project voor de eerste keer in staat deze data te kopen van marketing bureau’s.

Kwetsbare jonge tv-kijkers dikwijks intensiever bereikt met alcoholreclame dan volwassenen
In totaal zijn gedurende de 2 onderzochte maanden via televisie in de 5 landen 11.122 alcoholcommercials uitgezonden. Nagegaan is welk percentage van alle jongeren van 12-17 jaar deze commercials heeft gezien. Ook is nagegaan welk percentage van alle volwassenen deze commercials heeft gezien. Uit de analyse blijkt dat dikwijls relatief meer jongeren werden geconfronteerd met de alcoholcommercials dan volwassenen. In Nederland bijvoorbeeld werd bij 27% van alle commercials aangetoond dat relatief meer jongeren ze gezien hebben (afgezet dus tegen de grootte van deze groep) dan volwassenen. In Duitsland was dat zelfs bij ruim 42% van alle commercials het geval. De conclusie die de wetenschappers trekken is dan ook dat er dikwijls sprake is van een relatief bovenmatige confrontatie van alcoholreclame door jongeren van 12-17 jaar. Juist deze groep wordt als extra kwestbaar gezien omdat in deze leeftijdsfase veel Europese jongeren beginnen met alcoholgebruik. En dit terwijl het Europese alcoholbeleid er juist op is gericht op alcoholgebruik bij jongeren te voorkomen.

30% regel van de alcoholindustrie faalt
Een onderdeel van de zelfregulering van alcoholreclame van de alcoholindustrie bepaalt dat bij het uitzenden van alcoholreclame niet meer dan 30% van de doelgroep uit minderjarigen mag bestaan. Voor Nederland is dit 25%. Het AMMIE-project heeft het functioneren van deze regel getoetst. Uit de analyse van de kijkcijfers blijkt dat deze regel gedurende de 2 maanden van het onderzoek (mei en oktober 2010) in totaal 510 keer is overtreden. Het aantal overtredingen was in Denemarken het hoogst (427 keer). In Nederland betrof het 56 overtredingen, waarvan de meeste werden geconstateerd op de zender RTL5.
Uit de analyse blijkt dat sommige alcoholcommercials door zeer grote aantallen kinderen (van 6-17 jaar) zijn gezien terwijl er toch geen sprake was van overtreding van de 30% of 25% regel. Voorbeeld: een commercial van Heineken is in de onderzoeksperiode gezien door 362.244 kinderen (6-17 jaar). Deze grote groep vertegenwoordigde echter niet meer dan 15,4 procent van de totale groep kijkers. Omdat nergens in Europa de bevolking bestaat uit meer dan 30% jongeren heeft de alcoholindustrie in de praktijk enorm veel ruimte om zeer grote aantallen kinderen en jongeren te bereiken.

Bijlage:
Een voorbeeld van de wijze waarop Heineken deze zomer via de supermarkten haar producten aan de man wil brengen om zo optimaal te profiteren van de EK en de Olympische Spelen.

Voor meer informatie:
Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP)
Dhr. ir. W.E. van Dalen, directeur
T 030-6565041 / 06-53295544
E info@stap.nl
I www.stap.nl

Alle rapporten van het AMMIE project zijn terug te vinden op www.eucam.info/ammie.
Er zijn twee Europese rapporten en per deelnemend land vier nationale rapporten uitgebracht. Deze rapporten hebben betrekking op het bereik van alcoholreclame voor jongeren, het resultaat van het indienen van de klachten over alcoholreclame, sportsponsoring door de alcoholindustrie en alcohol marketing trends.

Partners van STAP in het AMMIE project zijn:
-Alcohol & Society Denemarken
-German Centre for Addiction Issues (DHS), Duitsland
-Foundation ‘Horizonti 21’, Bulgarije
-Eurocare Italia, Italië
-EUROCARE, België

heinekens-hete-voetbalzomer.pdfheinekens-hete-voetbalzomer.pdf (763 kB)

Persberichten

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl