NL EN
Steun het werk van STAP!

Alcoholindustrie onderschat het bereik van alcoholreclame onder jongeren

22 april 2013

Nieuwe cijfers STIVA misleidend: bereik alcoholreclame afgelopen 5 jaar juist toegenomen.

In reactie op gestelde Kamervragen heeft de alcoholindustrie, verenigd in Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie (STIVA) het marketingbureau SPOT opdracht gegeven het bereik van alcoholreclame onder jongeren te herberekenen.
Nadere analyse door het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP toont aan dat de berekening van STIVA en SPOT het bereik van alcoholreclame onder jongeren onderschat. Wim van Dalen (directeur van STAP): “Ik vind de cijfers van STIVA misleidend”.

Achtergrond nieuwe cijfers van STIVA
Aanleiding voor deze herberekening door STIVA waren Kamervragen (1) van de SGP, ChristenUnie en SP over alcoholreclame op televisie waarbij wordt verwezen naar een evaluatie van het per 1 januari 2009 ingestelde wettelijke verbod op alcoholreclame voor radio en tv tussen 6 uur v.m. een 9.00 n.m. Deze evaluatie is destijds uitgevoerd door STAP in opdracht van het ministerie van VWS en recentelijk gepubliceerd in het internationale wetenschappelijke tijdschrift Journal of Public Affairs (2).

STIVA: bereik alcoholreclame is afgenomen
De berekening van STIVA (www.STIVA.nl), uitgevoerd door SPOT, betreft het bereik van alcoholreclame onder jongeren over de afgelopen 10 jaar. De conclusie van STIVA is dat het aantal jongeren van 6 t/m 11 jaar dat alcoholreclames ziet op televisie over de afgelopen 10 jaar is gedaald met 67%. Voor jongeren van 12 t/m 17 jaar en voor volwassenen (18+) is het bereik gedaald met 40%.

STAP: gegevens van STIVA zijn achterhaald
Er lijkt in de herberekening van de STIVA bewust gekozen te zijn voor een periode van 10 jaar. Wanneer namelijk naar meer recente ontwikkelingen wordt gekeken, bijvoorbeeld vanaf het jaar vóór de invoering van het verbod op alcoholreclame tussen 6 en 21.00 uur (2008) tot en met 2012 zien we op basis van precies dezelfde bronnen die STIVA hanteert in hun factsheet, geheel andere uitkomsten.

Dit zijn namelijk de conclusies over de afgelopen 5 jaar:
Voor alle leeftijdsgroepen zien we een duidelijke toename van het aantal alcoholreclames dat worden gezien: onder jongeren van 6 t/m 11 jaar zien we een toename van 20%, onder 12-17 jarigen is dit toegenomen met 38% en bij volwassenen zien we een toename van 34%. Deze toename is dus het sterkst voor de meest kwetsbare leeftijdsgroep 12-17. Een leeftijdsgroep waarin alcoholgebruik vaak begint en de gevoeligheid van alcoholreclame als extra sterk kan worden beschouwd.
Deze cijfers geven aan dat de alcoholindustrie na de invoering van de zogenaamde timeban in 2009 in Nederland juist meer jongeren weet te bereiken. Een bevinding die de aanleiding van de recent gestelde Kamervragen ondersteunt.

Commercieel belang
Een reden voor de partijdige berichtgeving in het persbericht van de STIVA zou de afhankelijkheid van betrokken partijen kunnen zijn. De herberekening is uitgevoerd in opdracht van STIVA, een belangenorganisatie van de alcoholindustrie. De herberekening zelf werd uitgevoerd door SPOT.
SPOT is een marketingcentrum voor televisiereclame waarin reclameorganisaties en televisiekanalen participeren zoals de Ster, Discovery Networks Benelux, RTL Nederland etc. Beide partijen hebben een uitgesproken commercieel belang bij een onderschatting van het bereik van alcoholreclame onder jongeren.

Gebruikte onderzoeksmethodiek is onduidelijk
Volgens STAP is niet duidelijk van welke onderzoeksmethodiek SPOT heeft gebruikt. Zo is het bijvoorbeeld onduidelijk welke televisiekanalen worden meegenomen en of sponsoring van televisieprogramma’s ook wordt beschouwd als alcoholreclame. Gebrekkige verslaglegging van onderzoeksmethoden maken het moeilijk om de betrouwbaarheid van de gerapporteerde data te evalueren.

Tenslotte: STIVA en SPOT kiezen wat hun berekening en vergelijking betreft voor een willekeurig gekozen basisjaar, terwijl het de voorkeur verdient het jaar vóór de invoering van het zogenaamde tijdslot (2008) als basisjaar te gebruiken.

Contact
Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Dhr. ir. W.E. van Dalen, directeur
T 030-6565041 / 06-53295544
E info@stap.nl
I www.stap.nl

Bronnen
1. Vragen van de leden Van der Staaij (SGP), Voordewind (ChristenUnie) en Kooiman(SP) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het onderzoek «Do time restrictions on alcohol advertising reduce youth exposure» (ingezonden 29 maart 2013).
2. Ross, C.S. De Bruijn, A. and Jernigan, D. (2013); Do time restrictions on alcohol advertising reduce youth exposure? ; Journal of Public Affairs 13/1 pp 123–129. Zie: stap.nl.

Persberichten

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl