NL EN
DONEER NU!

ANBI

Stichting Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP is een ANBI instelling (Algemeen Nut Beogende Instelling). Conform de transparantievoorwaarden van ANBI vindt u hier een overzicht van onze gegevens.

Officiële naam

Stichting Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Kamer van Koophandel nummer: 411 872 38
RSIN/ fiscaal nummer: 8041.94.324
Bankrekeningnummer: NL 19 INGB 0000 291 066

Doelstelling

Het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP is een onafhankelijke landelijke organisatie die zich er specifiek voor inzet dat effectief gebleken alcoholbeleidsmaatregelen die leiden tot een afname van alcoholgerelateerde schade worden ingevoerd dan wel worden gehandhaafd. Het gaat daarbij zowel om gezondheidsschade als gevolg van alcoholgebruik, als andere vormen van alcoholgerelateerde schade zoals overlast, verkeersongevallen en huiselijk geweld.

De officiële doelstelling, zoals vermeld in de statuten, vindt u via deze link

Beknopt beleidsplan

STAP richt zich in 2021 op de volgende concrete zaken:

1. Verspreiden van kennis over de gevolgen van alcoholgebruik voor de gezondheid.
STAP streeft naar maatschappelijke bewustwording van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik voor de gezondheid, met name voor het ontstaan van kanker, in het bijzonder borstkanker. Weinig mensen zijn zich bijvoorbeeld bewust van het risico op het ontstaan van kanker als gevolg van zelfs matig alcoholgebruik. Ook beheert STAP een website met actuele informatie en tien themapagina’s, waaronder 'alcohol en kanker', 'alcohol en hersenen' en 'alcohol en zwangerschap'. Maandelijks verschijnt Alcohol Actueel met de belangrijkste nieuwsberichten. Wat de richtlijn voor alcoholgebruik betreft sluit STAP zich aan bij die van de Gezondheidsraad: 'drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag'.

2. Pleiten voor informatie en waarschuwingen op verpakkingen van alcoholhoudende dranken.
STAP is van mening dat alcohol een bijzonder product is waarvoor extra zware wettelijke etiketteringsregels zouden moeten gelden.
De wensen van STAP kunnen als volgt worden samengevat: STAP wil dat het direct duidelijk moet zijn bij aankoop van een fles drank of er alcohol in zit en - indien dat het geval is - wat het alcoholgehalte is. STAP pleit voor het aanbrengen van een opvallende tekst op het etiket, bijvoorbeeld: 'Hier zit alcohol in'. Daarnaast is STAP voorstander van het vermelden van opvallende waarschuwingslogo's over alcohol en zwangerschap, alcohol en kanker en rijden onder invloed.

3. Bijdragen aan een betere naleving en handhaving van de leeftijdsgrens van 18 jaar.
STAP ondersteunt de Nederlandse Vereniging van Drank- en Horecawetinspecteurs (NVDI) die o.m. is opgericht om de handhavingsdeskundigheid te verbeteren, o.a. door uitwisseling van kennis en ervaring. Ook bevordert STAP de inzet van minderjarige testkopers bij het toezicht op de naleving van de leeftijdsgrens van 18 jaar. Als de gewijzigde Drank- en Horecawet/Alcoholwet in werking treedt, naar verwachting 1 juli 2021, zijn de belangrijkste belemmeringen voor de inzet van dergelijke testkopers verleden tijd.
STAP draagt ook bij aan goede handhaving van de leeftijdsgrens door het uitvoeren van onderzoek naar de mate van de naleving ervan door alcoholverstrekkers. Het onderzoek wordt in opdracht van gemeenten uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit Twente.

4. Bevorderen dat alcohol niet te goedkoop wordt aangeboden.
STAP voert een krachtig pleidooi voor invoering van een minimumprijs voor alcohol (MUP). Onderzoek van het RIVM, waaraan ook het Trimbos-instituut heeft bijgedragen, toont aan dat het alcoholgebruik van overmatige, zware en problematische drinkers door introductie van een MUP afneemt. Zij drinken namelijk een groot deel van de hele goedkope alcohol. De matige drinker wordt nauwelijks geraakt bij het invoeren van een minimumprijs. Daarnaast blijkt uit modelstudies dat MUP leidt tot minder alcoholgerelateerde ziekenhuisopnames, sterfgevallen, verkeersovertredingen, misdrijven, zorgkosten, productieverliezen en kosten voor inzet van politie en justitie.

5. Pleiten voor een verbod op alcoholreclame en alcoholsportsponsoring.
STAP pleit op landelijk en Europees niveau voor een totaalverbod op alcoholreclame en een verbod op sportsponsoring door de drankindustrie. Wetenschappelijk studies hebben aangetoond dat alcoholgebruik onder jongeren wordt gestimuleerd door reclame via radio, tv en billboard en in toenemende mate via sociale media. STAP dient ook op gezette tijden klachten in over alcoholreclame en -marketing bij de Reclame Code Commissie en het Commissariaat voor de Media. Inmiddels is duidelijk geworden dat de vrijwillige regelgeving m.b.t. alcoholreclame van de alcoholindustrie (zelfregulering) niet effectief is. Daarom moet er wettelijk verankerde regelgeving komen.
STAP tracht zoveel mogelijk te traceren of de bij onlineverkoop van en onlinereclame voor alcohol men zich aan de geldende regels houdt. Het betreft met name de naleving van de leeftijdsgrens van 18 jaar en het beperken van prijsacties conform de vanaf 1 juli 2021 geldende voorschriften.

6. Lobby tegen uitbreiding van het aantal verkooppunten.
Voor zowel tabak als voor alcohol geldt dat als het aantal verkooppunten wordt beperkt het aantal gebruikers afneemt. En andersom: als het aantal verkooppunten stijgt, neemt het aantal gebruikers toe. En een toename van het aantal gebruikers, leidt per definitie tot een toename van de problematiek. Daarom verzet STAP zich tegen het initiatiefwetsvoorstel van het Kamerlid Erik Ziengs, dat strekt tot versoepeling van de regels voor verkoop en schenken van alcohol. Als zijn wetsvoorstel aangenomen wordt, betekent dat dat er op veel plaatsen mengvormen van retail en horeca (wijntje bij de kapper, proeverijen in de supermarkt) worden toegestaan.
STAP pleit voor het uitsluitend mogen verkopen van alcohol voor thuisverbruik door de zelfstandige slijter en richt zich daarmee tegen de verkoop van alcohol in de supermarkt en levensmiddelenwinkel.

7. Bijdragen aan enkele AMvB’s op grond van de Drank- en Horecawet/Alcoholwet.
In december 2020 is de wijziging van de Drank- en Horecawet/Alcoholwet door de Tweede en de Eerste Kamer aanvaard. De meeste bepalingen van de wet zullen naar verwachting 1 juli 2021 in werking treden. Er moeten nog wel enkele algemene maatregelen van bestuur (AMvB) uitgewerkt worden. De drie belangrijkste zijn die over leeftijdsverificatie en over ketenaansprakelijkheid bij online bestellingen en die over bijschrijving van beheerders op de vergunning. STAP is voornemens aan de discussie over deze AMvB’s een actieve bijdrage te leveren.

8. Samen met AAN-partners vergroten van het draagvlak in de samenleving voor effectieve beleidsmaatregelen.
STAP adviseert overheden prioriteit te geven aan de 3 Best Buys, dat zijn beleidsmaatregelen die - internationaal erkend - betaalbaar, uitvoerbaar en kosteneffectief zijn, te weten: een verhoging van de prijs van alcohol, een beperking van het aantal verkooppunten en een verbod op alcoholreclame.
STAP probeert regelmatig via de media en contacten met de politiek en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (bijvoorbeeld in het kader van het Nationaal Preventieakkoord) te wijzen op het belang van deze maatregelen. Ook heeft STAP het initiatief genomen om deze boodschap samen met andere gezondheidsorganisaties actief uit te gaan dragen. Zij werken sinds 1 januari 2020 samen als AAN: Alliantie Alcoholbeleid Nederland. Bij dit initiatief hebben diverse maatschappelijke organisaties zich aangesloten. De eerste gezamenlijke actie was de geslaagde Alcoholactieweek 'Zien drinken doet drinken', uitgevoerd in 2020.

Bestuursleden en medewerkers

STAP heeft een bestuur bestaande uit drie personen. Zij ontvangen geen bezoldiging voor hun inzet.
De medewerkers van STAP worden bezoldigd conform de CAO Sociaal Werk.

Een overzicht van bestuursleden en medewerkers is hieronder te vinden.

Bestuursleden en medewerkers 2021Bestuursleden en medewerkers 2021 (227 kB)

-

Jaaroverzicht STAP

Informatie over het werk van STAP in 2020 is te vinden in het Jaaroverzicht.

Jaaroverzicht 2020Jaaroverzicht 2020 (436 kB)

-

Kernprofiel van STAP

- Kennis van effectieve beleidsmaatregelen voor landelijk en lokaal beleid
- Jarenlange ervaring met gedegen onderzoek ten behoeve van lokaal beleid
- Beschikking over breed lokaal, landelijk en internationaal netwerk
- Samenwerking met universiteiten, met name de Universiteit Twente
- Specialistische kennis met betrekking tot de Drank- en Horecawet & Alcoholwet, alcoholmarketing, jongeren en alcohol, alcohol & gezondheid.

Financiële verantwoording

In onderstaande documenten vindt u het overzicht van baten en lasten en de balans:

Baten en lasten STAP 2019Baten en lasten STAP 2019 (652 kB)

Balans 2019Balans 2019 (889 kB)

-

Privacybeleid STAP

In onderstaand document kunt u meer lezen over het privacybeleid van STAP.

Privacybeleid STAPPrivacybeleid STAP (165 kB)

Opdrachtgevers

STAP verricht(te) werk voor: het Ministerie van VWS (monitoring-functie, inventarisatie gemeentelijke preventie- en handhavingsplannen), het Ministerie van Buitenlandse Zaken (project in Roemenië), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), DG SANCO (Europese Commissie); DG Research & Innovation (Europese Commissie), ZonMw (ZorgOnderzoek Nederland), ca. 120 Nederlandse gemeenten, diverse regionale overheden en verschillende universiteiten bijvoorbeeld die van Maastricht, Nijmegen, Wageningen, Amsterdam en Twente.

Geschiedenis

STAP is opgericht in 1994. De oprichters waren vanuit diverse invalshoeken begaan met de gevolgen van overmatig alcoholgebruik. Een van de eerste aandachtsgebieden van STAP betrof het thema Alcohol en Zwangerschap. Aanvankelijk beschikte STAP over een beperkt budget. Vanaf 1998 ontving STAP een subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De subsidie was bedoeld om alcoholreclame en alle andere vormen van alcoholmarketing op systematische wijze in beeld te brengen. Inmiddels is die subsidie stopgezet.

Vanaf 2002 is STAP op beperkte schaal een beroep gaan doen op bijdragen van fondsen. Daardoor was STAP vanaf toen in staat academisch opgeleide mensen aan te trekken. Dit heeft er toe geleid dat STAP kon uitgroeien van een bescheiden stichting met het karakter van een vrijwilligersorganisatie tot een professionele NGO, met lokale, nationale en internationale projecten/onderzoeksopdrachten en goede netwerken in zowel binnen- als buitenland. In 2009 heeft STAP, conform de identiteit van haar werkzaamheden, haar naam veranderd in Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP.

In 2015 heeft STAP voor het beleidsondersteunend onderzoek in opdracht van gemeenten en regio's een samenwerkingsafspraak gemaakt met de Universiteit Twente. Dat biedt STAP de ruimte om zich weer meer te gaan toeleggen op pleitbezorging van effectief alcoholbeleid op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau. Sinds 2016 wordt de promotie van effectieve beleidsmaatregelen in Nederland regelmatig gezamenlijk uitgevoerd met andere gezondheidsorganisaties. Het bekendste voorbeeld is het eind 2016 gepubliceerde Alcoholmanifest. Een deel van de organisaties achter het Alcoholmanifest werkt sinds 2020 samen als AAN: Alliantie Alcoholbeleid Nederland om ook in de toekomst op gezette tijden een gezamenlijk geluid te kunnen laten horen.

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl