AlcoholvrijeOmngeving.nl

Feiten over alcohol

Alcoholgebruik door tieners

"Ik drink bijna elk weekend wel alcohol. Ik drink geen bier, want dat vind ik vies en bitter. Ik drink sterke drank, omdat het lekker zoet is. Het is gezellig als je een beetje aangeschoten bent." (kiki, 15 jaar).

Veel jongeren hebben op jonge leeftijd ervaring met alcohol
Er wordt op steeds jongere leeftijd begonnen met het drinken van alcohol. De meeste jongeren drinken hun eerste alcoholische drankje tussen hun 11e en 15e levensjaar (Monshouwer et al., 2008). Meisjes zijn gemiddeld ouder dan jongens als ze voor het eerst alcohol drinken, te weten 12,8 jaar versus, 12,5 jaar (Vet et al., 2007). In groep 8 van de basisschool blijkt een derde van de jongeren al eens alcohol te hebben gedronken: jongens meer dan meisjes (43% versus 28%). Bijna 1 op de 10 jongeren (9%) van de jongeren uit groep 7 en 8 van de basisschool zegt in de afgelopen maand een drankje te hebben gedronken. In het voortgezet onderwijs geldt dit voor de helft (51%) van de leerlingen (Monshouwer et al., 2008).

De meeste jongeren drinken veel
In het basisonderwijs komt dronkenschap nog nauwelijks voor, 3% van de leerlingen is wel eens dronken of aangeschoten geweest. Van de leerlingen uit het voortgezet onderwijs is bijna de helft (43%) wel eens dronken of aangeschoten geweest. Twaalf procent van de drinkende jongeren tussen de 12 en 17 jaar is een overmatige drinker. Dat wil zeggen dat van deze jongeren de meisjes minstens 14 glazen per week drinken en de jongens minstens 21 glazen per week nuttigen. Excessief drinken komt vaker voor naarmate jongeren ouder zijn (Vet et al, 2007). Van de 12-jarigen die de afgelopen maand twenminste één keer hebben gedronken, dronk 47% vijf glazen of meer per gelegenheid. Dit percentage loopt op naarmate de leeftijd omhoog gaat. Op 16-jarige leeftijd is dit toegenomen tot bijna twee van de drie drinkende jongeren (61%) (Monshouwer, 2008).

Jongeren drinken op jonge leeftijd vooral thuis
Jongeren van 12 en 13 jaar die hebben aangegeven de afgelopen maand alcohol te hebben gedronken, drinken vooral thuis met hun ouders. Naarmate jongeren ouder worden gaan ze meer buiten de deur drinken, zoals bij vrienden en in het café of in de discotheek (Monshouwer et al., 2008). Veel jongeren die al op jonge leeftijd mogen drinken van hun ouders, drinken ook vaker buitenshuis en ze drinken ook vaak meer dan jongeren die niet mogen drinken (Van der Vorst, 2007). Opvallend is ook dat de actuele drinkers (jongeren die de afgelopen maand alcohol hebben gedronken) en dit zelf alcohol kopen, dit meestal doen in de horeca (discotheek, club, café) en in de supermarkt (Monshouwer et al., 2008).

Ouders stellen weinig regels
Ouders blijken in beperkte mate regels op te stellen over alcoholgebruik. Zo heeft slechts 28% van de jongeren uit groep zeven en acht met hun ouders de afspraak om tot een bepaalde leeftijd geen alcohol te drinken. Van de scholieren op het voortgezet onderwijs heeft slechts 22% afspraken gemaakt (Monshouwer et al., 2008). Het is wel gebleken dat jongeren een veel soepelere beleving hebben ten aanzien van de regels over alcohol. De regels volgens ouders zijn een stuk strenger dan de regels volgens jongeren (Van der Vorst, 2007).

Jongeren drinken zowel tijdens als voor het uitgaan
Een vijfde van de uitgaande jongeren van dertien jaar drinkt alcoholhoudende drank tijdens het uitgaan. Van de veertien- en vijftienjarigen is dit al bijna tweederde. Van alle uitgaande jongeren (13-17 jaar) blijkt de helft wel eens te drinken voor het uitgaan. Dit indrinken gebeurt vooral thuis (64%) of bij vrienden (65%) (Laar et al., 2007).

Premixdranken en bier zijn het populairst
Onder jongeren zijn premixdranken, mixdrankjes en bier het meest populair. Jongens drinken vooral bier, maar ook veel premixdranken. Meisjes drinken meestal premixjes en likeur. Bier is bij meisjes een stuk minder populair (Monshouwer et al., 2008; Dorsselaer et al., 2007). De populariteit van verschillende soorten drank hangt ook af van de leeftijd. Bier en wijn worden meer gedronken naarmate jongeren ouder zijn (Vet et al., 2007).

Schoolniveau en etnische afkomst
Bij het vergelijken van verschillende schoolniveaus blijken er weinig verschillen te bestaan op het gebied van alcoholgebruik. Alcoholgebruik komt minder voor onder scholieren met een Marokkaanse, Turkse en overige niet westerse etnische achtergrond dan onder scholieren van Nederlandse afkomst. Scholieren van Surinaamse, Antilliaanse/Arubaanse en overig westerse afkomst verschillen niet van de Nederlandse scholieren (Monshouwer et al., 2008).

Ontwikkelingen in het alcoholgebruik door tieners
Het aantal jongeren van 12-14 jaar dat ooit alcohol heeft gedronken is gedaald vergeleken met vier jaar geleden. De sterkste daling is zichtbaar bij de 12-jarige meisjes. Gaf in 2003 bijna 70% van hen nog aan ooit alcohol te hebben gedronken, in 2007 was dit gedaald naar ongeveer 50%.
Ook op de vraag aan jongeren van 12-14 jaar of zij de afgelopen maand hadden gedronken werd vaker 'nee' geantwoord. Hier lijkt de daling het sterkst bij 14-jarige jongens. In 2003 gaf bijna 65% van hen aan de afgelopen maand te hebben gedronken, in 2007 was dat gedaald naar ongeveer 45% (Monshouwer et al., 2008)

Dit wijst er op dat de enorme media-aandacht, de preventiecampagnes richting ouders en de toegenomen lokale inzet hun vruchten beginnen af te werpen. De boodschap "geen alcohol onder de 16" lijkt tot ouders door te dringen. Uit eerder onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen is gebleken dat het duidelijk stellen van regels de beginleeftijd van alcoholgebruik kan terugdringen.
Echter, ondanks deze hoopgevende uitkomsten zijn we er nog lang niet. Nog steeds heeft gemiddeld ruim 50% van de 12-jarigen, 65% van de 13-jarigen en 80% van de 14-jarigen het afgelopen jaar alcohol gedronken! Er valt daarom nog veel winst te behalen op het terugdringen van de (begin)leeftijd waarop jongeren alcohol drinken.

Bronnen