NL EN
Word donateur van STAP!

Minder drinkers door betere zelfregulering?

23 februari 2009

Alcoholindustrie claimt 'succes' van eigen reclamebeleid

In een persbericht van vandaag (23 februari 2009, zie www.stiva.nl) schrijft de STIVA de gunstige ontwikkeling van het alcoholgebruik onder jongeren in Nederland mede toe aan het reclamebeleid van de afgelopen jaren. De STIVA is een stichting die de belangen van de alcoholindustrie in Nederland behartigt. In Nederland zijn de afgelopen jaren minder jongeren tot 15 jaar gaan drinken. STIVA suggereert dat deze ontwikkeling een gevolg is van de goede zelfregulering van alcoholreclame in Nederland.
Nationaal en internationaal onderzoek laat een ander beeld zien volgens STAP. Daaruit blijkt dat alcoholreclame juist een onwenselijke invloed heeft op het drinkgedrag van jongeren. De drankindustrie suggereert dat de afname van het aantal jonge drinkers in Nederland mede toegeschreven mag worden aan een beter reclamebeleid. Niets is volgens ons minder waar. Alcoholreclame en sponsoring bereikt een grote groep kinderen en jongeren tot 16 en het is daarom een prima zaak dat alcoholreclame op radio en tv tussen 6.00 en 21.00 uur in ons land niet meer is toegestaan. Bovendien drinken Nederlandse jongen boven de 16 jaar nog steeds veel en ook die groep is gevoelig voor reclame.

Claim STIVA niet terecht
Uit de belangrijkste Nederlandse onderzoeken blijkt dat minder jongeren onder de 16 jaar de laatste jaren zijn gaan drinken (Trimbos-instituut,, 2008). Deskundigen schrijven deze positieve ontwikkeling toe aan de enorme aandacht voor het probleem in de pers, meer aandacht voor handhaving van de leeftijdsgrenzen en aan de toegenomen bezorgdheid bij ouders. De claim van de alcoholindustrie dat het huidige reclamebeleid het alcoholgebruik onder jongeren heeft getemperd klinkt op zijn zachtst gezegd nogal onwerkelijk.

Alcoholreclame is meer dan tv-reclame
De reclamespotjes op televisie maken slechts een deel uit van de totale hoeveelheid promotieactiviteiten van de alcoholindustrie. Reclame is een optelsom van reclame via tv, radio, internet, prijsreclame in de winkel, nieuwe verpakkingen, sponsoring enz. In de discussies over alcoholreclame gaat het bijna altijd alleen om reclame via de televisie. Nieuwe vormen van reclame kunnen verrassende effecten hebben die dikwijls worden onderschat.Dat bleek o.a. uit de invloed van leuke reclamespeeltjes tijdens het EK (Europees Kampioenschap Voetbal) in 2008. Uit recent onderzoek van de Universiteit Twente (STAP, Universiteit Twente, 2009) bleek dat gadgets zoals de Trom-Pet van Heineken heel populair zijn onder jongeren. Bijna een kwart (23,1%) van alle jongens onder de 16 jaar had in 2008 de Heineken Trom-Pet in bezit. Uit onderzoek is bekend dat het bezit van dit soort, ogenschijnlijk onschuldige hebbedingetjes rechtstreeks invloed heeft op het drinkgedrag en de startleeftijd waarop jongeren beginnen met het drinken van alcohol vervroegt (1,2,3).

Wetenschappers: alcoholreclame beïnvloedt alcoholgebruik jongeren
Recente wetenschappelijke studies in Nederland en in het buitenland laten onmiskenbaar een effect zien op het drinkgedrag van jongeren. Jongeren starten eerder met het drinken van alcohol, drinken vaker en drinken meer per gelegenheid naar mate zij meer worden blootgesteld aan alcoholreclame. Dat blijkt o.a. uit een nieuwe zeer recente studie die in maart 2009 wordt gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Alcohol & Alcoholism. We houden u op de hoogte.

STIVA citeert VWS rapport onjuist
Onlangs heeft VWS een wetenschappelijke studie naar de effecten van alcoholreclame laten toetsten door een aantal wetenschappers. Uit deze expertconsultatie bleek (citaat brief Minister Klink, 4):"Uit de paar onderzoeken die zowel een hoge kwaliteit hebben, als neutraal bevonden worden, valt op te maken dat het aannemelijk is dat er een positief, mogelijk direct causaal verband bestaat tussen blootstelling/uitgaven aan drankreclames en onmiddellijk dan wel later drankgebruik door jongeren." De stelling van STIVA dat uit deze expertconsultatie blijkt dat er onvoldoende bewijs is voor het claimen van een effect van alcoholreclame op alcoholconsumptie is eenvoudigweg niet juist. Eén van de studies die in de consultatie van VWS is meegenomen is een recent experiment uitgevoerd door de Radbout Universiteit Nijmegen. Deze studie vond een direct effect tussen blootstelling aan alcoholreclame en het drinkgedrag van mannelijke adolescenten. Degenen die werden blootgesteld aan alcoholreclame en films waarin veel alcohol voorkwam dronken binnen een uur gemiddeld 1,5 glas meer dan de respondenten die niet aan alcoholreclame werden blootgesteld.

Referenties:
1. Collins, R.L. et al. (2007). Early adolescent exposure to alcohol advertising and its relationship to underage drinking. Journal of Adolescent Health, 40, 527-534.
2. Henriksen, L. et al. (2008). Receptivity to alcohol marketing predicts initiation of alcohol use. Journal of adolescent health, 42, 28-35.
3.McClure, A.C., Stoolmillder, M., Tanski, S.E., Worth, K.A. & Sargent, J.D. (2009). Alcohol branded merchandise and its association with drinking attitudes and outcomes among U.S. adolescents. In druk bij Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine.
4. Klink, A. (2008). Kamerstuk Expertconsulatie Alcoholreclame.

Bron: STAP.

Laatste nieuws

THEMA'S

Lokaal beleid

Nationaal beleid

Europees beleid

Alcoholmarketing

Feiten en cijfers

Alcohol & Zwangerschap

Alcohol & Jongeren

AGENDA

CONTACT

Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP)
Postbus 9769
3506 GT Utrecht
T: +31 (0)30-6565041
F: +31 (0)30-6565043
E: info@stap.nl